Ruaje këtë postim Ruaje këtë postim

Merrni njoftime per postimet e reja

Search This Blog

Showing posts with label Analiza. Show all posts
Showing posts with label Analiza. Show all posts

Siddharta - Hermann Hesse - Analiza letrare

Siddharta (origjinal Siddhatha)është një roman nga Hermann Hesse, rrëfen mbi udhëtimin drejt njohjes së vetes të një të riu të quajtur Siddhartha në periudhën kur jetonte Gautama Buddha. Në këtë libër kemi të bëjmë me reflektimin e filozofisë dhe religjionit në jetën tonë. Ky është libri i nëntë i autorit në Gjermanisht.Romani u shkrua në vitet 1919-1922.[1] U botua për herë të pare nga shtëpia botuese S.Fischer en:S. Fischer Verlag, në vitin 1922 në Berlin.Në Shtetet e Bashkuara te Amerikës u botua në vitin 1951, dhe arriti ndikim të madh ne vitet e 60-ta të shekullit XX. Hesse i dedikoi pjesën e parë Romain Rolland (1866-1944), fitues i çmimit Nobel në vitin 1915, dhe pjesën e dytë kushëririt të tij William Gundert.

Emri Siddhartha përbëhet nga dy fjalë në gjuhën Sanskrit , Siddha (arritje) + Artha (ajo çfarë kërkohet), që do të thotë "ai qe gjeti kuptimin (e egzistencës)" ose "ai qe i arriti qëllimet e tij".

Ngjarja zë vend në Indinë antike, Siddhartha është biri i Brahmin, ai vendos të largohet duke lënë pas shtëpinë me shpresen se do të gjejë lartësimin shpirtëror, dhe kuptimin e jetës. Në rrugën e tij të asketit, bashkë me Siddhathën shkon edhe shoku i ngushtë, Govinda. Ata takohen me samanët, që ishin pjesëtarë të kastave të murgjve asketë, që agjëronin, meditonin, ecnin dhe jetonin nga lëmosha që u jepnin të tjerët. Ata jetonin lirshëm në natyrë pa menduar për ushqimin, pa lodhur për obligimet jetësore, duke iu përkushtuar kështu kohën besimit dhe meditimit, duke marrë mësimet nga Gautama, Buddha i famshëm.
Përderisa Govinda i bashkohet pa hezitim ndjekësve të mësimit të Buddhës, Siddhartha nuk bën të njejtën gjë, me arsyetimin se edhe pse mësimet e Buddhës padyshim që ishin të mençura, këto mësime jo domosdoshmërisht duhen të merren të gatshme nga Buddha, por duhet të fitohen nga eksperienca vetjake e secilit person. Ai shkon më tutje duke sqaruar se individi duhet kërkuar një mënyrë unike të kuptimsisë së jetës, e kjo mënyrë nuk mësohet nga një mësues, Kështu vendos të vazhdojë rrugëtimin i vetëm.
Siddhartha kalon lumin me ndihmën e një lundërtari zemërgjerë, të cilin Siddhartha nuk kishte me çfarë ta paguante. Takohet me kurtizanen Kamala, gruan më të bukur që Siddhartha kishte takuar ndonjëherë, e cila ushtronte “zejen” e dashurisë. Kushti që Kamala t'i mësojë Siddharthës artin e të dashuruarit është që ai të bëhej i pasur. Kështu Kamala e propozon tek Kamaswami, i cili do ta trajtonte mjaftë mirë Siddharthën. Ai arrin me sukses të kryej punët që i jepte Kamaswami, dhe për një kohë të shkurtër bëhet i pasur duke shijuar të gjitha kënaqësitë e jetës, pijen, paratë, jetën e shfrenuar, dhe dashurinë e Kamalës. Me kalimin e kohës Siddharta e kupton se nuk gjen dot prehje as kënaqësi, mendonte se nuk e kishte arritur qëllimin e jetës, sepse dashuria trupore, sipas tij, iu takonte njerëzve fëmijëror dhe jo njerëzve të përkushtuar për të zbuluar hiret e vërteta të jetës. .
Pasi i provoi të gjitha të mirat e jetës, ai sërish fillon rrugën e asketit meqë nuk gjen dot prehje duke gjurmuar jetën. Ai kthehet në natyrë te “Lumi i rrjedhshëm” për të vështruar, qetësinë e rrjedhën e përjetshme të ujit në lumë dhe me mendimin që të bëj vetëvrasje, atë e shpëton fjala e shenjtë Om. E zë gjumi afër një rrapi dhe kur zgjohet sheh pranë një njeri, i cili e kishte ruajtur derisa ta bënte gjumin, me qëllim të mos e helmonte ndonjë gjarpër. Në moment ai njeh shokun e tij të dikurshëm, asketin e papërmirësueshëm, Govinda. Rinjohja me Govindën i jep kuptim jetës, por ai vazhdon rrugën e tij., duke hequr dorë nga gjithçka, ai vendos ta kalojë jetën e tij pranë atij lumi, ndërkohë takohet me lundërtarin Vasudeva, të cilin e lut të bëhet ndihmësi i tij. Ndonëse Vasudeva ishte një njeri i thjeshtë, ai e kuptonte që lumi kishte disa zëra dhe jep mesazhe për ata që arrijn ta dëgjojnë.
Kanë kaluar shumë vjet dhe gjatë një pelegrinazhi ai takon Kamalën, kurtizanen e dikurshme e cila tani ishte konvertuar ne Buddhiste, e cila ishte nisur në rrugën për të takuar Buddhen që ishte në shtratin e vdekjes, bashkë me të birin. Ai e sheh Kamalën pikërisht në kohën, kur atë e kishte helmuar gjarpri pranë lumit ku qëndronte Siddhartha. Ajo, edhe pse me dhembje, në përpëlitje për të dhënë shpirt e njeh, Siddhartën dhe i tregon se djali, i cili i rrinte pranë, ishte biri i tij. Siddharta gëzohet që kishte gjetur djalin, për të cilin nuk kishte ditur se ekzistonte, ndërkohë që Kamala vdes.
Siddharta tashmë jeton me Vasudevën dhe djalin, i cili nuk mësohet dot me jetën e babait asket dhe një ditë e fyen për jetën e tij të mjerë dhe ikën duke marrë botën në sy. Siddharta ndien brengë të thellë për djalin, i cili kishte mbetur në botën e madhe e të pamëshirshme. Ai brengoset për fatin e tij, por nuk e kthen dot, ashtu sikur nuk kishte arritur ta kthente atë i ati, shumë kohë më parë. Fillon koha e Sansarës, që është burimi i dhembjes për të birin, i cili do të ikte sikur ai kishte ikur nga i ati... “Unë të urrej, nuk dua të bëhem i butë, më mirë bëhem cub, i kishte thënë ai.
Siddharta tashmë lundërtar kishte kuptuar simbolikën e rrjedhës së ujit në lum, meqë edhe jeta zhvillohej rrjedhshëm, po ashtu si uji që derdhet herë qetë herë rrëmbyeshëm në shtratin e lumit. Pas Vasudva sheh se Siddhartha kishte kuptuar këtë, ai konsideron se kishte kryer misionin e tij dhe ikën duke e lënë Siddharthën të vetëm por të pëmbushur me paqe.
Govinda kishte dëgjuar për lundërtarin e ndritur, dhe niset për tek ai pa e ditur që kishte të bënte me Siddharthën. Govinda i kërkon atij t'i tregoj se çfarë është mençuria dhe urtësia, ndërsa Siddhartha i përgjigjet se për çdo të vërtetë ekziston një qëndrim kundërt që gjithashtu është i vërtetë. Ai i thotë se kishte arritur në përfundimin se dija rrëfehet ndërsa urtësia jo. Ai i kërkon Govindës ta puthë në ballin e tij, Govinda e bën, dhe për një çast ndjeu kënaqësinë që dikur kishte ndjerë Siddhatha me Vasudevën pranë lumit. Govinda më pas i përkulet mikut të tij të mençur duke zbuluar se kishte arritur lartësimin shpirtëror.


Ky libër i meditimit dhe mençurisë zbulon para nesh konceptin budist mbi jetën, jetën të cilën Buda e kishte krahasuar me telin e instrumentit. “Telin po ta lësh krejt lirshëm, nuk nxjerr melodi, po ta shtrëngosh fort këputet”. Pikërisht kësaj filozofie iu ka përmbajtur shkrimtari Hese gjatë shtjellimit të romanit.
Siddhatra ishte në rrugën e tij jetësore duke hulumtuar për ta zbuluar misterin e mesit, e atij mesi që nuk duhet shtrënguar sa të këputet, pa e lënë edhe aq lirshëm, sa të mos jetë në gjendje të nxjerrë tinguj.
“Diturinë mund ta rrëfesh, por urtësinë jo. Urtësinë mund ta gjesh, mund ta jetosh, mund të bartesh prej saj, mund t’i bësh mrekullitë e saj, por ta thuash e ta mësosh nuk mundësh. Urtësia, që përpiqet ta rrëfejë ndonjë i urtë tingëllon si budallallëk...” Kështu thoshte Buddha, për të konstatuar se njeriu ishte i tillë çfarë ishte, duke përkufizuar se “kurrë në jetë nuk mund të gjendet një njeri tërësisht i shenjtë, apo tërësisht mëkatar.
Kënaqësitë që sjellë epshi janë sikur flaka e kashtës, e cila digjet përnjëherë por edhe shuhet shpejt dhe nuk lë asgjë prapa përveç hirit, që sakaq do të bëhet pluhur. Jeta e vërtetë është sikur guri, i thotë ai Govindës. Merr në dorë një gur dhe thotë: “Ky këtu është një gur dhe në një kohë të caktuar do të bëhet dhe, baltë, e prej dheut do të bëhet bimë, pastaj kafshë apo njeri. Kështu kam menduar dikur ndërsa tani tash mendoj se ky gur është edhe gur, është edhe kafshë është edhe Budë... Në momentet e fundit të jetës Siddharta pa fytyrën e një peshku që po ngordhte me sy të nxjerrë.... fytyrën e një fëmije të sapolindur të kuqe nga të qarët... pa fytyrën e një vrasësi duke ngulur një thikë në trupin e një njeriu. Siddharta vështroi në ujë, dhe në ujët që rridhte iu shfaqen atij pamje e figura, iu shfaq i ati i vetmuar, i hidhëruar për të birin, iu shfaq vetvetja edhe ai i lidhur në pranga malli për të birin e larguar, iu shfaq i biri edhe ai i vetmuar duke rendur plot lakmi në udhën përvëluese të dëshirave rinore, secili drejt qëllimit, secili i djegur nga qëllimi i vet, secili i vuajtur dhe i brengosur.

Personazhet

  • Siddhartha: Protagonisti
  • Govinda: Miku i Siddhartës, dhe ndjekës i Gotamës
  • Babai i Siddharthës: Brahmin.
  • Samanasit: Asketët
  • Gotama: Lider shpirtëror Buddha
  • Kamala:Kurtizanja, nëna e djalit të Siddhathës
  • Kamaswami:Tregtar
  • Vasudeva: Lundërtar i lartësuar, udhëheqësi shpirtëror i Siddhathës
  • Siddhartha i Riu: I biri i Siddharthës dhe Kamalës


Siddharta (origjinal Siddhatha)është një roman nga Hermann Hesse, rrëfen mbi udhëtimin drejt njohjes së vetes të një të riu të quajtur Siddhartha në periudhën kur jetonte Gautama Buddha. Në këtë libër kemi të bëjmë me reflektimin e filozofisë dhe religjionit në jetën tonë. Ky është libri i nëntë i autorit në Gjermanisht.Romani u shkrua në vitet 1919-1922.[1] U botua për herë të pare nga shtëpia botuese S.Fischer en:S. Fischer Verlag, në vitin 1922 në Berlin.Në Shtetet e Bashkuara te Amerikës u botua në vitin 1951, dhe arriti ndikim të madh ne vitet e 60-ta të shekullit XX. Hesse i dedikoi pjesën e parë Romain Rolland (1866-1944), fitues i çmimit Nobel në vitin 1915, dhe pjesën e dytë kushëririt të tij William Gundert.

Emri Siddhartha përbëhet nga dy fjalë në gjuhën Sanskrit , Siddha (arritje) + Artha (ajo çfarë kërkohet), që do të thotë "ai qe gjeti kuptimin (e egzistencës)" ose "ai qe i arriti qëllimet e tij".

Ngjarja zë vend në Indinë antike, Siddhartha është biri i Brahmin, ai vendos të largohet duke lënë pas shtëpinë me shpresen se do të gjejë lartësimin shpirtëror, dhe kuptimin e jetës. Në rrugën e tij të asketit, bashkë me Siddhathën shkon edhe shoku i ngushtë, Govinda. Ata takohen me samanët, që ishin pjesëtarë të kastave të murgjve asketë, që agjëronin, meditonin, ecnin dhe jetonin nga lëmosha që u jepnin të tjerët. Ata jetonin lirshëm në natyrë pa menduar për ushqimin, pa lodhur për obligimet jetësore, duke iu përkushtuar kështu kohën besimit dhe meditimit, duke marrë mësimet nga Gautama, Buddha i famshëm.
Përderisa Govinda i bashkohet pa hezitim ndjekësve të mësimit të Buddhës, Siddhartha nuk bën të njejtën gjë, me arsyetimin se edhe pse mësimet e Buddhës padyshim që ishin të mençura, këto mësime jo domosdoshmërisht duhen të merren të gatshme nga Buddha, por duhet të fitohen nga eksperienca vetjake e secilit person. Ai shkon më tutje duke sqaruar se individi duhet kërkuar një mënyrë unike të kuptimsisë së jetës, e kjo mënyrë nuk mësohet nga një mësues, Kështu vendos të vazhdojë rrugëtimin i vetëm.
Siddhartha kalon lumin me ndihmën e një lundërtari zemërgjerë, të cilin Siddhartha nuk kishte me çfarë ta paguante. Takohet me kurtizanen Kamala, gruan më të bukur që Siddhartha kishte takuar ndonjëherë, e cila ushtronte “zejen” e dashurisë. Kushti që Kamala t'i mësojë Siddharthës artin e të dashuruarit është që ai të bëhej i pasur. Kështu Kamala e propozon tek Kamaswami, i cili do ta trajtonte mjaftë mirë Siddharthën. Ai arrin me sukses të kryej punët që i jepte Kamaswami, dhe për një kohë të shkurtër bëhet i pasur duke shijuar të gjitha kënaqësitë e jetës, pijen, paratë, jetën e shfrenuar, dhe dashurinë e Kamalës. Me kalimin e kohës Siddharta e kupton se nuk gjen dot prehje as kënaqësi, mendonte se nuk e kishte arritur qëllimin e jetës, sepse dashuria trupore, sipas tij, iu takonte njerëzve fëmijëror dhe jo njerëzve të përkushtuar për të zbuluar hiret e vërteta të jetës. .
Pasi i provoi të gjitha të mirat e jetës, ai sërish fillon rrugën e asketit meqë nuk gjen dot prehje duke gjurmuar jetën. Ai kthehet në natyrë te “Lumi i rrjedhshëm” për të vështruar, qetësinë e rrjedhën e përjetshme të ujit në lumë dhe me mendimin që të bëj vetëvrasje, atë e shpëton fjala e shenjtë Om. E zë gjumi afër një rrapi dhe kur zgjohet sheh pranë një njeri, i cili e kishte ruajtur derisa ta bënte gjumin, me qëllim të mos e helmonte ndonjë gjarpër. Në moment ai njeh shokun e tij të dikurshëm, asketin e papërmirësueshëm, Govinda. Rinjohja me Govindën i jep kuptim jetës, por ai vazhdon rrugën e tij., duke hequr dorë nga gjithçka, ai vendos ta kalojë jetën e tij pranë atij lumi, ndërkohë takohet me lundërtarin Vasudeva, të cilin e lut të bëhet ndihmësi i tij. Ndonëse Vasudeva ishte një njeri i thjeshtë, ai e kuptonte që lumi kishte disa zëra dhe jep mesazhe për ata që arrijn ta dëgjojnë.
Kanë kaluar shumë vjet dhe gjatë një pelegrinazhi ai takon Kamalën, kurtizanen e dikurshme e cila tani ishte konvertuar ne Buddhiste, e cila ishte nisur në rrugën për të takuar Buddhen që ishte në shtratin e vdekjes, bashkë me të birin. Ai e sheh Kamalën pikërisht në kohën, kur atë e kishte helmuar gjarpri pranë lumit ku qëndronte Siddhartha. Ajo, edhe pse me dhembje, në përpëlitje për të dhënë shpirt e njeh, Siddhartën dhe i tregon se djali, i cili i rrinte pranë, ishte biri i tij. Siddharta gëzohet që kishte gjetur djalin, për të cilin nuk kishte ditur se ekzistonte, ndërkohë që Kamala vdes.
Siddharta tashmë jeton me Vasudevën dhe djalin, i cili nuk mësohet dot me jetën e babait asket dhe një ditë e fyen për jetën e tij të mjerë dhe ikën duke marrë botën në sy. Siddharta ndien brengë të thellë për djalin, i cili kishte mbetur në botën e madhe e të pamëshirshme. Ai brengoset për fatin e tij, por nuk e kthen dot, ashtu sikur nuk kishte arritur ta kthente atë i ati, shumë kohë më parë. Fillon koha e Sansarës, që është burimi i dhembjes për të birin, i cili do të ikte sikur ai kishte ikur nga i ati... “Unë të urrej, nuk dua të bëhem i butë, më mirë bëhem cub, i kishte thënë ai.
Siddharta tashmë lundërtar kishte kuptuar simbolikën e rrjedhës së ujit në lum, meqë edhe jeta zhvillohej rrjedhshëm, po ashtu si uji që derdhet herë qetë herë rrëmbyeshëm në shtratin e lumit. Pas Vasudva sheh se Siddhartha kishte kuptuar këtë, ai konsideron se kishte kryer misionin e tij dhe ikën duke e lënë Siddharthën të vetëm por të pëmbushur me paqe.
Govinda kishte dëgjuar për lundërtarin e ndritur, dhe niset për tek ai pa e ditur që kishte të bënte me Siddharthën. Govinda i kërkon atij t'i tregoj se çfarë është mençuria dhe urtësia, ndërsa Siddhartha i përgjigjet se për çdo të vërtetë ekziston një qëndrim kundërt që gjithashtu është i vërtetë. Ai i thotë se kishte arritur në përfundimin se dija rrëfehet ndërsa urtësia jo. Ai i kërkon Govindës ta puthë në ballin e tij, Govinda e bën, dhe për një çast ndjeu kënaqësinë që dikur kishte ndjerë Siddhatha me Vasudevën pranë lumit. Govinda më pas i përkulet mikut të tij të mençur duke zbuluar se kishte arritur lartësimin shpirtëror.


Ky libër i meditimit dhe mençurisë zbulon para nesh konceptin budist mbi jetën, jetën të cilën Buda e kishte krahasuar me telin e instrumentit. “Telin po ta lësh krejt lirshëm, nuk nxjerr melodi, po ta shtrëngosh fort këputet”. Pikërisht kësaj filozofie iu ka përmbajtur shkrimtari Hese gjatë shtjellimit të romanit.
Siddhatra ishte në rrugën e tij jetësore duke hulumtuar për ta zbuluar misterin e mesit, e atij mesi që nuk duhet shtrënguar sa të këputet, pa e lënë edhe aq lirshëm, sa të mos jetë në gjendje të nxjerrë tinguj.
“Diturinë mund ta rrëfesh, por urtësinë jo. Urtësinë mund ta gjesh, mund ta jetosh, mund të bartesh prej saj, mund t’i bësh mrekullitë e saj, por ta thuash e ta mësosh nuk mundësh. Urtësia, që përpiqet ta rrëfejë ndonjë i urtë tingëllon si budallallëk...” Kështu thoshte Buddha, për të konstatuar se njeriu ishte i tillë çfarë ishte, duke përkufizuar se “kurrë në jetë nuk mund të gjendet një njeri tërësisht i shenjtë, apo tërësisht mëkatar.
Kënaqësitë që sjellë epshi janë sikur flaka e kashtës, e cila digjet përnjëherë por edhe shuhet shpejt dhe nuk lë asgjë prapa përveç hirit, që sakaq do të bëhet pluhur. Jeta e vërtetë është sikur guri, i thotë ai Govindës. Merr në dorë një gur dhe thotë: “Ky këtu është një gur dhe në një kohë të caktuar do të bëhet dhe, baltë, e prej dheut do të bëhet bimë, pastaj kafshë apo njeri. Kështu kam menduar dikur ndërsa tani tash mendoj se ky gur është edhe gur, është edhe kafshë është edhe Budë... Në momentet e fundit të jetës Siddharta pa fytyrën e një peshku që po ngordhte me sy të nxjerrë.... fytyrën e një fëmije të sapolindur të kuqe nga të qarët... pa fytyrën e një vrasësi duke ngulur një thikë në trupin e një njeriu. Siddharta vështroi në ujë, dhe në ujët që rridhte iu shfaqen atij pamje e figura, iu shfaq i ati i vetmuar, i hidhëruar për të birin, iu shfaq vetvetja edhe ai i lidhur në pranga malli për të birin e larguar, iu shfaq i biri edhe ai i vetmuar duke rendur plot lakmi në udhën përvëluese të dëshirave rinore, secili drejt qëllimit, secili i djegur nga qëllimi i vet, secili i vuajtur dhe i brengosur.

Personazhet

  • Siddhartha: Protagonisti
  • Govinda: Miku i Siddhartës, dhe ndjekës i Gotamës
  • Babai i Siddharthës: Brahmin.
  • Samanasit: Asketët
  • Gotama: Lider shpirtëror Buddha
  • Kamala:Kurtizanja, nëna e djalit të Siddhathës
  • Kamaswami:Tregtar
  • Vasudeva: Lundërtar i lartësuar, udhëheqësi shpirtëror i Siddhathës
  • Siddhartha i Riu: I biri i Siddharthës dhe Kamalës


Mendimet e zemrës thesar i menqurisë universale - Lujza L. Hej

Ky libër është kombinim i meditimit, i mjekimit shpirtëror dhe i pjesëve të zgjedhura nga ligjëratat e mia. Merret me përvojën e përditshme dhe është menduar si udhërrëfyes për ato fusha ku shfaqen shumë probleme.

Kur ndihemi si viktimë, ne fillojmë të veçohemi. Ndiejmë dhembje dhe frikë dhe gjithnjë e kërkojmë dikë që të na shpëtojë, dikë që do të punonte për ne. Ne tash kemi mundësi ta zbulojmë aftësinë tonë vetjake që t’i përgjigjemi jetës, kurrsesi si viktima, por në mënyrën që na fuqizon. Sa më shumë që të lidhemi me QENIEN TONË TË BRENDSHME, aq më të lehtë dhe shumë më cilësore do ta kemi jetën.
Është një ndjenjë e mrekullueshme, kur të jemi të bindur se nuk do të varemi nga askush, sepse brenda në ne gjendet fuqia e jashtëzakonshme që na e mundëson t’i jetësojmë ndryshimet pozitive në jetën tonë. Kjo ndjenjë na dhuron lehtësi dhe çlirim të plotë.

Dikush, ndoshta, do të frikësohet nga liria, sepse ajo do t’i duket si përgjegjësi. Por, përgjegjësia do të thotë se, thjesht, jemi në gjendje t’i përgjigjemi jetës. Ne po hyjmë në epokën e re dhe në rendin e ri shoqëror. Është koha të lirohemi nga bindjet dhe shprehitë e vjetra. Në qoftë se i përvetësojmë modelet dhe sjelljet harmonike, do ta ndihmojmë edhe rendin e ri botëror.

Bëhuni të durueshëm me vetveten. Ndoshta do të luhateni midis së vjetrës dhe së resë, sidomos nga çasti kur të merrni vendim për ndryshim deri në çastin kur të realizoni ndryshimin. Ndoshta do të keni nevojë të shoqëroheni me këtë libër në periudhën kur jeni “në mes” së vjetrës dhe së resë. Ndoshta do të dëshironi t’i shfrytëzoni për çdo ditë këto meditime dhe teknika derisa ta ndërtoni bindjen në fuqinë tuaj, atë bindjen e fuqishme për ndryshime.

Kjo është kohë e ZGJIMIT. Ta dini se gjithnjë jeni të SIGURT. Ndoshta në fillim nuk do të besoni, por më kohë do ta ndërtoni bindjen e fortë se jeta gjithnjë është në pronësinë tuaj. Ta dini se është plotësisht e mundshme të kaloni nga gjendja e vjetër në gjendjen e re, madje me sukses mahnitës.
Ky libër është kombinim i meditimit, i mjekimit shpirtëror dhe i pjesëve të zgjedhura nga ligjëratat e mia. Merret me përvojën e përditshme dhe është menduar si udhërrëfyes për ato fusha ku shfaqen shumë probleme.

Kur ndihemi si viktimë, ne fillojmë të veçohemi. Ndiejmë dhembje dhe frikë dhe gjithnjë e kërkojmë dikë që të na shpëtojë, dikë që do të punonte për ne. Ne tash kemi mundësi ta zbulojmë aftësinë tonë vetjake që t’i përgjigjemi jetës, kurrsesi si viktima, por në mënyrën që na fuqizon. Sa më shumë që të lidhemi me QENIEN TONË TË BRENDSHME, aq më të lehtë dhe shumë më cilësore do ta kemi jetën.
Është një ndjenjë e mrekullueshme, kur të jemi të bindur se nuk do të varemi nga askush, sepse brenda në ne gjendet fuqia e jashtëzakonshme që na e mundëson t’i jetësojmë ndryshimet pozitive në jetën tonë. Kjo ndjenjë na dhuron lehtësi dhe çlirim të plotë.

Dikush, ndoshta, do të frikësohet nga liria, sepse ajo do t’i duket si përgjegjësi. Por, përgjegjësia do të thotë se, thjesht, jemi në gjendje t’i përgjigjemi jetës. Ne po hyjmë në epokën e re dhe në rendin e ri shoqëror. Është koha të lirohemi nga bindjet dhe shprehitë e vjetra. Në qoftë se i përvetësojmë modelet dhe sjelljet harmonike, do ta ndihmojmë edhe rendin e ri botëror.

Bëhuni të durueshëm me vetveten. Ndoshta do të luhateni midis së vjetrës dhe së resë, sidomos nga çasti kur të merrni vendim për ndryshim deri në çastin kur të realizoni ndryshimin. Ndoshta do të keni nevojë të shoqëroheni me këtë libër në periudhën kur jeni “në mes” së vjetrës dhe së resë. Ndoshta do të dëshironi t’i shfrytëzoni për çdo ditë këto meditime dhe teknika derisa ta ndërtoni bindjen në fuqinë tuaj, atë bindjen e fuqishme për ndryshime.

Kjo është kohë e ZGJIMIT. Ta dini se gjithnjë jeni të SIGURT. Ndoshta në fillim nuk do të besoni, por më kohë do ta ndërtoni bindjen e fortë se jeta gjithnjë është në pronësinë tuaj. Ta dini se është plotësisht e mundshme të kaloni nga gjendja e vjetër në gjendjen e re, madje me sukses mahnitës.

Gruaja e fotografit, Enkelejd Lamaj

"Historia e gruas së fotografit” është emri me të cilin e njohin të gjithë, ato pak herë që e përdorin, por, në të vërtetë, ajo është edhe historia e vetë fotografit, ose më saktë, është historia e teorisë së tij mbi rëndësinë e gjërave të vogla. Mbi autorin Enkelejd Lamaj ka lindur më 20 nëntor 1978 në Lushnje, Shqipëri. Pasionin për të lexuar dhe shkruar e ka gjetur qysh në fëmijëri. Por do të vinte viti 2003 kur do të prezantohej për herë të parë me një përmbledhje me tregime horror të titulluar "Fytyra tjetër e natës". Rrëfimet e tij sfidojnë lexuesin në luftën midis të mirës dhe të keqes, të ndërlikuarës dhe të thjeshtës, të besueshmes dhe të pabesueshmës. Mbas një periudhe pothuajse katër vjeçare në Itali, kthehet në Shqipëri dhe fillon studimet e larta për drejtësi. Diplomohet në vitin 2008 dhe tani, jeton dhe punon në Tiranë.Ka botuar :"Fytyra tjetër e natës" - tregime (Ombra GVG, 2003)"Libri i bardhë" - tregime (Bota Shqiptare, 2011).* Tregimi "Taxi 5" - është përfshirë tek "Tregimet e makthit" -Përmbledhje e autorëve më të mirë (best authors collection) - Numri 4, janar, 2010 (No. 4, January 2010)
"Historia e gruas së fotografit” është emri me të cilin e njohin të gjithë, ato pak herë që e përdorin, por, në të vërtetë, ajo është edhe historia e vetë fotografit, ose më saktë, është historia e teorisë së tij mbi rëndësinë e gjërave të vogla. Mbi autorin Enkelejd Lamaj ka lindur më 20 nëntor 1978 në Lushnje, Shqipëri. Pasionin për të lexuar dhe shkruar e ka gjetur qysh në fëmijëri. Por do të vinte viti 2003 kur do të prezantohej për herë të parë me një përmbledhje me tregime horror të titulluar "Fytyra tjetër e natës". Rrëfimet e tij sfidojnë lexuesin në luftën midis të mirës dhe të keqes, të ndërlikuarës dhe të thjeshtës, të besueshmes dhe të pabesueshmës. Mbas një periudhe pothuajse katër vjeçare në Itali, kthehet në Shqipëri dhe fillon studimet e larta për drejtësi. Diplomohet në vitin 2008 dhe tani, jeton dhe punon në Tiranë.Ka botuar :"Fytyra tjetër e natës" - tregime (Ombra GVG, 2003)"Libri i bardhë" - tregime (Bota Shqiptare, 2011).* Tregimi "Taxi 5" - është përfshirë tek "Tregimet e makthit" -Përmbledhje e autorëve më të mirë (best authors collection) - Numri 4, janar, 2010 (No. 4, January 2010)

Një me ty - Sylvia Day - Analiza

Romani i pestë i serisë “Crossfire” e sjell historinë e Gidionit dhe të Ivës në një përfundim të kënaqshëm. Duke rrëfyer herë njëri e herë tjetri, kapitull pas kapitulli, Gidioni dhe Iva na shpalosin tërheqjen fizike shpërthyese që kanë për njëri-tjetrin, vlerësimin për mënyrën se si e ndihmojnë ata njëri-tjetrin për të shëruar plagët e vjetra emocionale dhe besimin e ndërsjellë që sa vjen e u shtohet. Njerëz të shkëlqyer, mjedise luksoze, seks përvëlues dhe dashuri pasionante ndërmjet dy të martuarish, të gjitha këto e bëjnë këtë një përmbyllje të ngrohtë e të kënaqshme të serisë. - Publishers Weekly.
Marrëdhënia e ndërlikuar ndërmjet Ivës dhe Gidionit shpaloset me lëndime, pasion, fiksime e, ç’është më e rëndësishmja, me dashuri. Rrëfimi pa të meta i Day-it i shoqëron lexuesit në udhëtimin që bëjnë këto dy personazhe të lënduara drejt njëri-tjetrit, me emocione shteruese, që vërshojnë jashtë librit. Një histori e mrekullueshme, e shkruar nga një shkrimtare mjeshtre.

Komente mbi librin

""Një me ty", një roman jashtëzakonisht prekës dhe joshës, është finalja e shumëpritur e sagës "Crossfire", një histori e zjarrtë dashurie, që ka bërë për vete miliona lexues në mbarë botën. Romani i pestë i serisë "Crossfire" e sjell historinë e Gidionit dhe të Ivës në një përfundim të kënaqshëm.
Duke rrëfyer herë njëri e herë tjetri, kapitull pas kapitulli, Gidioni dhe Iva na shpalosin tërheqjen fizike shpërthyese që kanë për njëri-tjetrin, vlerësimin për mënyrën se si e ndihmojnë ata njëri-tjetrin për të shëruar plagët e vjetra emocionale dhe besimin e ndërsjellë që sa vjen e u shtohet.
Njerëz të shkëlqyer, mjedise luksoze, seks përvëlues dhe dashuri pasionante ndërmjet dy të martuarish, të gjitha këto e bëjnë këtë një përmbyllje të ngrohtë e të kënaqshme të serisë."

Publishers Weekly

"Marrëdhënia e ndërlikuar ndërmjet Ivës dhe Gidionit shpaloset me lëndime, pasion, fiksime e, ç'është më e rëndësishmja, me dashuri. Rrëfimi pa të meta i Day-it i shoqëron lexuesit në udhëtimin që bëjnë këto dy personazhe të lënduara drejt njëri-tjetrit, me emocione shteruese, që vërshojnë jashtë librit. Një histori e mrekullueshme, e shkruar nga një shkrimtare mjeshtre."

RT Book Reviews
Romani i pestë i serisë “Crossfire” e sjell historinë e Gidionit dhe të Ivës në një përfundim të kënaqshëm. Duke rrëfyer herë njëri e herë tjetri, kapitull pas kapitulli, Gidioni dhe Iva na shpalosin tërheqjen fizike shpërthyese që kanë për njëri-tjetrin, vlerësimin për mënyrën se si e ndihmojnë ata njëri-tjetrin për të shëruar plagët e vjetra emocionale dhe besimin e ndërsjellë që sa vjen e u shtohet. Njerëz të shkëlqyer, mjedise luksoze, seks përvëlues dhe dashuri pasionante ndërmjet dy të martuarish, të gjitha këto e bëjnë këtë një përmbyllje të ngrohtë e të kënaqshme të serisë. - Publishers Weekly.
Marrëdhënia e ndërlikuar ndërmjet Ivës dhe Gidionit shpaloset me lëndime, pasion, fiksime e, ç’është më e rëndësishmja, me dashuri. Rrëfimi pa të meta i Day-it i shoqëron lexuesit në udhëtimin që bëjnë këto dy personazhe të lënduara drejt njëri-tjetrit, me emocione shteruese, që vërshojnë jashtë librit. Një histori e mrekullueshme, e shkruar nga një shkrimtare mjeshtre.

Komente mbi librin

""Një me ty", një roman jashtëzakonisht prekës dhe joshës, është finalja e shumëpritur e sagës "Crossfire", një histori e zjarrtë dashurie, që ka bërë për vete miliona lexues në mbarë botën. Romani i pestë i serisë "Crossfire" e sjell historinë e Gidionit dhe të Ivës në një përfundim të kënaqshëm.
Duke rrëfyer herë njëri e herë tjetri, kapitull pas kapitulli, Gidioni dhe Iva na shpalosin tërheqjen fizike shpërthyese që kanë për njëri-tjetrin, vlerësimin për mënyrën se si e ndihmojnë ata njëri-tjetrin për të shëruar plagët e vjetra emocionale dhe besimin e ndërsjellë që sa vjen e u shtohet.
Njerëz të shkëlqyer, mjedise luksoze, seks përvëlues dhe dashuri pasionante ndërmjet dy të martuarish, të gjitha këto e bëjnë këtë një përmbyllje të ngrohtë e të kënaqshme të serisë."

Publishers Weekly

"Marrëdhënia e ndërlikuar ndërmjet Ivës dhe Gidionit shpaloset me lëndime, pasion, fiksime e, ç'është më e rëndësishmja, me dashuri. Rrëfimi pa të meta i Day-it i shoqëron lexuesit në udhëtimin që bëjnë këto dy personazhe të lënduara drejt njëri-tjetrit, me emocione shteruese, që vërshojnë jashtë librit. Një histori e mrekullueshme, e shkruar nga një shkrimtare mjeshtre."

RT Book Reviews

Pavarësi dhe personalitete - Jakup Krasniqi

Libri “Pavarësi dhe personalitete” u kushtohet atyre që e ëndërruan, e bënë dhe e përjetësuan Shqipërinë. Arsyeja që e shtyu autorin të shkruajë këtë libër është atdhedashuria, e cila ka çmim të lartë, çmim të cilin e paguan edhe personalitetet e këtyre ngjarjeve historike.
 
Edhe pse libri ka mbi 400 referenca dhe është shumë i argumentuar, nuk ngarkohet me faktografi. Vetë autori është shkrehur: “Jam përpjekur të bëj një libër pak më ndryshe, duke u nisur nga ajo që ka pak libra që janë marrë me integritetin e personaliteteve. Pjesa më e madhe e librit i kushtohet integritetit të personaliteteve të lirisë, të pavarësisë dhe të demokracisë shqiptare, ndërsa pjesën e dytë e kam filluar me personalitetet e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut dhe Adem Jasharit, për të vazhduar tutje me personalitete të tjera të rëndësishme, Ismail Qemali, Hasan Prishtina, Luigj Gurakuqi, e të tjerë, pasi historia e jonë është minierë e pashtershme e personaliteteve të shquara. Unë kam mësuar nga filozofia e popullit dhe këtë jam përpjekur ta bashkoj me filozofinë e më të mëdhenjve të botës, kurse parim në aktivitetin tim politik kam pasur porosinë e Xhemajl Abrisë që bashkudhëtar të mos kem interesin personal”.
Libri “Pavarësi dhe personalitete” u kushtohet atyre që e ëndërruan, e bënë dhe e përjetësuan Shqipërinë. Arsyeja që e shtyu autorin të shkruajë këtë libër është atdhedashuria, e cila ka çmim të lartë, çmim të cilin e paguan edhe personalitetet e këtyre ngjarjeve historike.
 
Edhe pse libri ka mbi 400 referenca dhe është shumë i argumentuar, nuk ngarkohet me faktografi. Vetë autori është shkrehur: “Jam përpjekur të bëj një libër pak më ndryshe, duke u nisur nga ajo që ka pak libra që janë marrë me integritetin e personaliteteve. Pjesa më e madhe e librit i kushtohet integritetit të personaliteteve të lirisë, të pavarësisë dhe të demokracisë shqiptare, ndërsa pjesën e dytë e kam filluar me personalitetet e Gjergj Kastriotit-Skënderbeut dhe Adem Jasharit, për të vazhduar tutje me personalitete të tjera të rëndësishme, Ismail Qemali, Hasan Prishtina, Luigj Gurakuqi, e të tjerë, pasi historia e jonë është minierë e pashtershme e personaliteteve të shquara. Unë kam mësuar nga filozofia e popullit dhe këtë jam përpjekur ta bashkoj me filozofinë e më të mëdhenjve të botës, kurse parim në aktivitetin tim politik kam pasur porosinë e Xhemajl Abrisë që bashkudhëtar të mos kem interesin personal”.

Paradigma e Proteut - Ag Apolloni - Analiza

“PARADIGMA E PROTEUT” APO NJË QASJE ORIGJINALE “GJENERALIT TË USHTRISË SË VDEKUR” TË ISMAIL KADARESË
Ag Aplloni: Paradigma e Proteut, monografi, botoi OM, 2012, f.388.
Nga Besim Muhadri
Nëse deri më tanë nuk është shkruar në plotni për romanin më të njohur të Kadaresë dhe të letërsisë shqiptare, Gjenerali i ushtrisë së vdekur kjo ka ndodhur tani, pas pothuajse një gjysmë shekulli të botimit të tij të parë. Studimi monografik Paradigma e Proteut i studiuesit dhe krijuesit të talentuar Ag Aplloni është vepra më e plotë, më gjithëpërfshirëse dhe më studimore që i bëhet romanit të Kadaresë. Me anë të këtij studimi voluminoz dhe të gjithanshëm janë parë, janë analizuar dhe janë studiuar pothuajse të gjitha elementet që përbëjnë këtë vepër madhore të shkrimtarit  tonë të shquar. Dr. Ag Apolloni, duke qenë një talent, të cilin talent e plotëson edhe me dije letrare dhe guxim intelektual, ia arrin që t’i del mbanë këtij projekti të rëndësishëm dhe të një pune të dorës së parë në fushën e studimit tonë letrar, që mbase edhe ka munguar deri më tani, sepse jo rrallë, një pjesë e studimeve të deritanishme, janë dominuar dhe dominohen nga të shikuarit qoftë me “syze” ideologjike”, qoftë edhe me kutin e mediokritetit. Kjo nuk ndodh me Ag Apollonin, i cili i pajisur nga trinia e lartpërmendur: Talenti-Dija dhe Guximi, arrin të na japë një monografi të shkëlqyer jo vetëm për romanin e Kadaresë Gjenerali i ushtrisë vdekur, por edhe për tërë pamjen e letërsisë shqiptare, sepse, siç e thotë edhe vet. “Të gjitha pjesët e këtij studimi së bashku analizojnë pasaportën e letërsisë shqiptare në të gjitha planet dhe ndërtojnë një monografi për këtë roman emblematik”.
Realizmi protetik i Kadaresë
Gjatë leximit të romanit dhe romaneve, por edhe të krijimtarisë së tërësishme të Kadaresë e me theks fokusimi në Gjeneralin e ushtrisë së vdekur, Ag Apolloni konstaton këto gjetje:
- Kadare nuk është shkrimtar i eksperimenteve letrare.
- Kadare ka një lidhje më të afërt me letërsinë e lashtë sesa me letërsinë bashkëkohore.
- Edhe përse i përket periudhës së postmodernizmit dhe vepra e tij është katërfish realiste, megjithatë realizmi i Kadaresë është realizëm protetik, në të cilin gjenden: realizmi, realizmi psikologjik, surealizmi dhe realizmi magjik...
- Kadare nuk është shkrimtar i modës dhe kjo kuptohet nga modelet që ndjek; Eskili, Shekspiri, Gogoli etj., me të cilët ndihet më i afërt se me të gjithë modernistët dhe postmodernistët. Për këtë arsye ai mbetet shkrimtari më i vjetër shqiptar, ndërsa vepra e tij mbetet atemporale, që nuk lidhet me asnjë kohë dhe u flet të gjitha kohëve.
Ndërkaq, sipas Ag Apollonit Gjenerali i ushtrisë së vdekur është një risi tematike e teknike në historinë e letërsisë shqipe, ndërsa vet Kadare nuk është shkrimtar i eksperimenteve letrare, fjala vjen siç janë postmodernistët Borges, Bartheleme, Vonnegut, Pinchon, Barth, Burns etj.
Studiuesi Apolloni, para se të shkruajë për romanin, apo romanet e Kadaresë, ai i bën një vështrim të shkurtër, por të thuktë rrugës së lindjes dhe të zhvillimit të romanit Gjenerali i ushtrisë së vdekur, duke e parë atë edhe në kontekstin e letërsisë botërore dhe të asaj shqiptare si dhe duke paraqitur pak a shumë vijat kronologjike, që i paraprinë detyrimisht rrugës së vendosjes së romanit të Kadaresë në kontekst me letërsinë shqipe dhe me atë botërore.
Lindja apo botimi i romanit të Kadaresë, në një kohë kur në Shqipëri letërsia e realizmit socialist kishte filluar të merrte përmasa gjithëpërfshirëse, sipas Ag Apllonit është në kundërshtim me romanet e kësaj rryme, propagandues të ideologjisë komuniste, siç ishin “Çlirimtarët” e Shuteriqit, “Ata nuk ishin vetëm të Sterjo Spasses, “Qyteti i fundit” i Petro Markos, “Tri ngjyrat e kohës” të Ali Abdihoxhës etj. Një roman antiskematik dhe shpërfillës ndaj doktrinës së realizmit socialist.
Përderisa krijimtaria e Kadaresë e paralizon studimin historik të saj,  Apolloni nuk është i pajtimit me klasifikimin periodik që i bëhet veprës së Kadaresë, sepse romani i parë i shkruar botohet pas rënies së regjimit, por edhe disa të tjera i censurohen për t’iu botuar shumë më vonë. Po të merrej si kriter periodik data e botimit, thotë studiuesi,  atëherë do të lindin moskuptime mbi evoluimin e shkrimtarit, ndërsa në anën tjetër po të merrej dëshmia e autorit si fakt, nuk do të ishte shkencërisht e preferueshme. Prandaj si e tillë, “Realizmi në letërsinë botërore, realizmi shqiptar dhe realizmi i Kadaresë që sjell deri te gjeneza e Gjeneralit dhe e romaneve të tjera të Kadaresë, si Kronikë në gur dhe Pallati i ëndrrave që janë “rrëfime që s’njohin filtër dogmatik dhe e sfidojnë teknikën realiste, duke e mbushur me elemente psikologjike, surrealiste e magjike”, thotë Apolloni.
Kadare i ndikuar nga katër periudha të letërsisë shqiptare
Është interesant mënyra e analizës që Apolloni i bën së veprës së Kadaresë, qoftë në aspektin ideor,  qoftë në atë tematik, kompozicional, linguistik, stilistik dhe zhanror. Është një qasje krejt origjinale dhe koncize.  Studiuesi Apolloni veprën e Kadaresë e përcjell që nga lindja e tij si tregim, evoluimi në roman, retushimet e shumta e deri të versioni i fundit që i bën autori veprës së tij, ku heton evoluime të mëdha qoftë në aspektin gjuhësor, qoftë në atë artistik. Një qasje ndryshe i bëhet edhe analizës së poetikës së romanit, përkatësisht narratives, deskriptives, retorrikës dhe stilistikës.
Në pjesën e katërt të monografisë së tij, Ag Aplloni trajton relacionet e romanit, si paratekstualitetin, intretekstualitetin, intermedialitetin dhe metatekstualitetin, ku në këtë pjesë kalon nga e përgjithshmja në të veçantën. Interesante dhe ndoshta për herë të parë, në këtë formë, Gjeneralin e Kadaresë e shohim të ballafaquar, apo të krahasuar edhe me veprat e tjera të Kadaresë, me ato të letërsisë shqipe dhe të asaj botërore. Ndërkaq, me interes janë edhe pjesët ku studiuesi lëshohet në kërkime intermediale, duke prezantuar inskenimet dhe ekranizimet e veprës së Kadaresë, për ta përmbyllur librin me pjesën që ka të bëjë me kritikën letrare (metakritikën) për veprën e Kadaresë, qoftë nga ana e kritikëve shqiptarë, që i klasifikon si përfaqësues të kritikës dogmatike, të asaj autoritative dhe studimore, qoftë edhe të kritikës botërore. Kjo në një farë forme përbën projektin e Ag Apollonit, Paradimgma e Proteut.
Duke kërkuar përqasimet e Gjeneralit të Kadaresë me vepra të tjera të letërsisë shqiptare dhe asaj botërore, Ag Apolloni bën një punë të mirë në në këtë aspekt. Kur flet për ndikimet e letërsisë te Kadareja, të hetuara qoftë te Gjenerali, qoftë te veprat e tjera, Apolloni mendon se Kadareja është ndikuar nga katër periudhat e letërsisë shqipe: Tema e romanit, sipas tij prodhohet nga letërsia e humanizmit, identiteti i personazheve nga letërsia kristiane, liria e trajtimit të temave tabu nga letërsia arabiste, ndërsa letërsia e rilindjes krijon ndjenjën e krenarisë kombëtare. Po ashtu Apolloni te Gjenerali gjen edhe ndikimin e letërsisë së gjysmës së parë të shekullit njëzet, ndërkaq shkrimtarët që kanë ndikuar te Kadareja janë: Migjeni, Konica, Koliqi, Kuteli dhe Petro Marko.
Mirëpo, Apolloni vë në spikamë të studimit të tij analitik, edhe ndikimin e veprës së Kadaresë tek shkrimtarët e tjerë shqiptarë, bashkëkohës të tij, të cilat, herë-herë kanë relacione reciproke. Këto ndikime i sheh te: Rexhep Qosja, Anton Pashku, Din Mehmeti, Azem Shkreli, Ali Podrimja, Sabri Hamiti, Fatos Kongoli, Bashkim Shehu, Agron Tufa, Ridvan Dibra, Flutura Açka etj.
Realcionin ndikues në mes Qosjes dhe Kadaresë Apolloni e sheh si reciprok, ngase “ashtu si Qosja që bën një roman të tipit a la hypothese (“Një dashuri dhe shtatë faje”) duke u nisur nga një roman a la these (“Krushqit janë të ngrirë”), edhe Kadare bën një roman të madh (“Pallati i ëndrrave”) mbi një tregim të vogël (Deklarata që është tregim në “Vdekja më vjen prej syve të tillë”). Mirëpo këtë ngjashmëri Apolloni nuk e sheh të dëmshme, sepse ngjashmëritë e tilla, që hasen edhe në letërsitë e popujve të tjerë, nuk ia humbin vlerën veprave të tyre.
Kur është fjala te lidhjet e Gjeneralit të ushtrisë së vdekur me vepra të letërsisë botërore, Apolloni këto lidhje i gjen me veprat si: Persët, Orestia (Eskili), Don Kishoti i Mançës (Sevantes), Shpirtra të vdekur (Gogol), Zemra e errësirës (Conrad), por edhe tekste epike, biblike e folklorike, të cilat shfaqen në forma të ndryshme brenda rrëfimit”. Elemente ngjashmërie të Gjeneralit të ushtrisë së vdekur po ashtu gjen edhe me Homerin, Sofakliun, Eurupidin, Dante Alighierin, Cervantesin, Gothen, Conradin, Legorkvistin, Brechtinetj.
Mosinformacioni i duhur i Rugovës dhe joakademizmi i Hamitit
Kur është fjala te vlerësimi (“gjykimi”) që i bëhet veprës së Kadaresë, veçanërisht nga ana e kritikëve shqiptarë, ajo që të zgjon kureshtjen është kundrimi i Apollonit ndaj këtij aspekti, veçanërisht kur është fjala te ndarja e kritikëve dhe kritikës për veprën e Kadaresë, të cilnën e klasifikon në disa kategori: Në kritikën dogmatike, autoritative dhe në atë studimore. Në këtë aspekt mund edhe te mos pajtohemi. Te kritika autoritative dhe ajo studimore lista e emrave që “ia mbushin syrin” Apollonit duket shumë i varfër. Mendojmë se kjo listë është shumë më e gjerë, ndërsa te kritika “studimore”, përveç Bajram Krasnqit, të tjerët janë emra pak të njohur. Megjithatë ky është mendim i studiuesit dhe i shikuar nga prizmi i tij.  Në kritikën dogmatike ai fut kritikët Razi Brahimin, Dalan Shapllon, Kuldret Velçën, Koço Bihikun dhe Jorgo Bulën; në kritikën autoritative, me përfaqësuesit e saj: Martin Camaj, Arshi Pipa, Rexhep Qosja, Ibrahim Rugova dhe Sabri Hamiti si dhe në kritikën studimore, me përfaqësuesit e saj: Bajram Krasniqi, Gëzim Aliu, Edmond Çali dhe Viola Isufaj. Është po ashtu interesant vlerësimi që i jep “gjykimeve” apo vlerësimeve të kritikëve, e në mënyrë të veçantë të atyre që ai i qet në taborin e kritikës autoritative. Këtu ai shquan Arshi Pipën, të cilin e cilëson si njërin ndër studiuesit shqiptar më serioz të veprës së Kadaresë (ndonëse janë të njohura raportet e Pipës me Kadarenë, që nuk kanë qenë aspak të mira). Apolloni thotë se Pia që në vitin 1978 te Kadare ka vërejtur mosrespektimin e sorealizmit, madje duke e quajtur edhe si Jetushqenku shqiptar. Ndërkaq, ajo që të tërheq vëmendjen janë ato për Qosjen, Rugovën dhe Hamitin, si tre nga kritikët më në zë të kohës. Për Qosjen Apolloni thotë se ndonëse kulminacionin e Kadaresë e shihte te Gjenerali dhe të cilin e vlerësonte lart, “çuditërisht nuk u mor asnjëherë me të. Pas vitit 2005, kur plasi polemika mes tyre, çfarëdo konstatimi që mund të jepnin, apo edhe që mund të japin, këta dy autorë për  njëri-tjetrin, rrezikon të shihet si i pavlerë, sepse në mes është një grindje që e zhduk mundësinë e gjykimit racional e objektiv”.
Rugova, thotë Apolloni në jetën  e tij shkroi vetëm dy fjalë për Gjeneralin, edhe pse në vitin 1980 kishte bërë parathënien e kompletit të veprave të Kadaresë, të botuar nga “Rilindja” e Prishtinës. Madje te Rugova Apolloni has edhe mosinformacionin e duhur sa i përket tematikës së veprave të Kadaresë, që të shpie te “rreziku” i mundësisë së mosleximit të veprave të Kadaresë, ndonëse ishte i ngarkuar nga redaksia të shkruante parathënien e kompletit të veprave. Këtë “gafë” të Rugovës Apolloni e sheh kur Rugova pohon se Kadare e trajton temën e luftës vetëm te Gjenerali i ushtrisë së vdekur dhe Kronikë në gur, ndonëse dihet botërisht se tema e luftës më drejtpërdrejt trajtohet te Nëntori i një kryeqyteti.
Megjithatë, anakronizmin më të madh Apolloni e sheh te Sabri Hamiti, i cili (“pa ia bërë analizën, ia cakton diagnozën”) Kadarenë e  klasifikon si përfaqësues i shkollës socrealiste, sado që e përmirëson më vonë, te “Tematologjia”, ku Gjeneralin e klasifikon si romani i parë modern shqiptar. “Në libërthin e tij Shkollat letrare shqipe, thotë Apolloni, Sabri Hamiti Kadarenë e konsideron përfaqësues të shkollës socrealite duke e cilësuar si shkrimtari më i njohur i kësaj shkolle”. Këtë “diagnostifikim”, para “analizës” të Hamitit, Apolloni i cilëson si një vlerësim të paragjykuar dhe një tendencë joakademike. Si një tendencë për ulur Kadarenë dhe për ngritur në cilësinë e disidentit Kasëm Trebeshinën. Mirëpo tendencë të tillë të Hamitit (këtu si duket Apolloni largohet nga tema, nëse kemi të drejtë të themi kështu, sado që ai ka shumë të drejtë) Apolloni heton edhe me rastin e injorimit të romanit Vdekja më vjen prej syve të tillë të Rexhep Qosjes, si një nga romanet më antiskematike, për ta ngritur antiromanin OH të Anton Pashkut.
Këto dhe shumë aspekte të tjera, që arritëm pak a shumë t’i shpërfaqim në këtë vështrim tonin përbëjnë veprën studimore Paradigma e Proteut të Ag Apollonit, që është ndër studimet më të thukta, më të gjithanshme, më të pandikuara dhe më reale mbi prozën e Kadaresë, përkatësisht mbi romanin Gjenerali i ushtrisë së vdekur, i cili, siç do të shprehej studiuesi Apolloni në paragrafin e parafundit të monografisë së tij “Pavarësisht tentimeve të diktatorit për ta instrumentalizuar, pavarësisht kërcënimeve të censurës për ta “përmirësuar” dhe pavarësisht kritikës tendencioze shqiptare për ta nënvlerësuar, përmes shkathtësisë ka arritur të korrë suksese të jashtëzakonshme në skenën botërore”.
Paradigma e Proteut është ndër të parat vepra studimore e shkruar “pa nuanca dhe “syze” ideologjike” për një vepër siç është Gjenerali i ushtrisë së vdekur, apo, kjo lavdie të letërsisë shqipe në botë, siç do të shprehej autori, e cila do të çelë një brazdë të re të studimit “ndryshe” dhe në mënyrë të thelluar të veprave të mëdha letrare. Kjo monografi, natyrisht se edhe mund të hapë debate, të cilat mund të jenë në favor të lindjes edhe të veprave të tjera të kësaj natyre.
“PARADIGMA E PROTEUT” APO NJË QASJE ORIGJINALE “GJENERALIT TË USHTRISË SË VDEKUR” TË ISMAIL KADARESË
Ag Aplloni: Paradigma e Proteut, monografi, botoi OM, 2012, f.388.
Nga Besim Muhadri
Nëse deri më tanë nuk është shkruar në plotni për romanin më të njohur të Kadaresë dhe të letërsisë shqiptare, Gjenerali i ushtrisë së vdekur kjo ka ndodhur tani, pas pothuajse një gjysmë shekulli të botimit të tij të parë. Studimi monografik Paradigma e Proteut i studiuesit dhe krijuesit të talentuar Ag Aplloni është vepra më e plotë, më gjithëpërfshirëse dhe më studimore që i bëhet romanit të Kadaresë. Me anë të këtij studimi voluminoz dhe të gjithanshëm janë parë, janë analizuar dhe janë studiuar pothuajse të gjitha elementet që përbëjnë këtë vepër madhore të shkrimtarit  tonë të shquar. Dr. Ag Apolloni, duke qenë një talent, të cilin talent e plotëson edhe me dije letrare dhe guxim intelektual, ia arrin që t’i del mbanë këtij projekti të rëndësishëm dhe të një pune të dorës së parë në fushën e studimit tonë letrar, që mbase edhe ka munguar deri më tani, sepse jo rrallë, një pjesë e studimeve të deritanishme, janë dominuar dhe dominohen nga të shikuarit qoftë me “syze” ideologjike”, qoftë edhe me kutin e mediokritetit. Kjo nuk ndodh me Ag Apollonin, i cili i pajisur nga trinia e lartpërmendur: Talenti-Dija dhe Guximi, arrin të na japë një monografi të shkëlqyer jo vetëm për romanin e Kadaresë Gjenerali i ushtrisë vdekur, por edhe për tërë pamjen e letërsisë shqiptare, sepse, siç e thotë edhe vet. “Të gjitha pjesët e këtij studimi së bashku analizojnë pasaportën e letërsisë shqiptare në të gjitha planet dhe ndërtojnë një monografi për këtë roman emblematik”.
Realizmi protetik i Kadaresë
Gjatë leximit të romanit dhe romaneve, por edhe të krijimtarisë së tërësishme të Kadaresë e me theks fokusimi në Gjeneralin e ushtrisë së vdekur, Ag Apolloni konstaton këto gjetje:
- Kadare nuk është shkrimtar i eksperimenteve letrare.
- Kadare ka një lidhje më të afërt me letërsinë e lashtë sesa me letërsinë bashkëkohore.
- Edhe përse i përket periudhës së postmodernizmit dhe vepra e tij është katërfish realiste, megjithatë realizmi i Kadaresë është realizëm protetik, në të cilin gjenden: realizmi, realizmi psikologjik, surealizmi dhe realizmi magjik...
- Kadare nuk është shkrimtar i modës dhe kjo kuptohet nga modelet që ndjek; Eskili, Shekspiri, Gogoli etj., me të cilët ndihet më i afërt se me të gjithë modernistët dhe postmodernistët. Për këtë arsye ai mbetet shkrimtari më i vjetër shqiptar, ndërsa vepra e tij mbetet atemporale, që nuk lidhet me asnjë kohë dhe u flet të gjitha kohëve.
Ndërkaq, sipas Ag Apollonit Gjenerali i ushtrisë së vdekur është një risi tematike e teknike në historinë e letërsisë shqipe, ndërsa vet Kadare nuk është shkrimtar i eksperimenteve letrare, fjala vjen siç janë postmodernistët Borges, Bartheleme, Vonnegut, Pinchon, Barth, Burns etj.
Studiuesi Apolloni, para se të shkruajë për romanin, apo romanet e Kadaresë, ai i bën një vështrim të shkurtër, por të thuktë rrugës së lindjes dhe të zhvillimit të romanit Gjenerali i ushtrisë së vdekur, duke e parë atë edhe në kontekstin e letërsisë botërore dhe të asaj shqiptare si dhe duke paraqitur pak a shumë vijat kronologjike, që i paraprinë detyrimisht rrugës së vendosjes së romanit të Kadaresë në kontekst me letërsinë shqipe dhe me atë botërore.
Lindja apo botimi i romanit të Kadaresë, në një kohë kur në Shqipëri letërsia e realizmit socialist kishte filluar të merrte përmasa gjithëpërfshirëse, sipas Ag Apllonit është në kundërshtim me romanet e kësaj rryme, propagandues të ideologjisë komuniste, siç ishin “Çlirimtarët” e Shuteriqit, “Ata nuk ishin vetëm të Sterjo Spasses, “Qyteti i fundit” i Petro Markos, “Tri ngjyrat e kohës” të Ali Abdihoxhës etj. Një roman antiskematik dhe shpërfillës ndaj doktrinës së realizmit socialist.
Përderisa krijimtaria e Kadaresë e paralizon studimin historik të saj,  Apolloni nuk është i pajtimit me klasifikimin periodik që i bëhet veprës së Kadaresë, sepse romani i parë i shkruar botohet pas rënies së regjimit, por edhe disa të tjera i censurohen për t’iu botuar shumë më vonë. Po të merrej si kriter periodik data e botimit, thotë studiuesi,  atëherë do të lindin moskuptime mbi evoluimin e shkrimtarit, ndërsa në anën tjetër po të merrej dëshmia e autorit si fakt, nuk do të ishte shkencërisht e preferueshme. Prandaj si e tillë, “Realizmi në letërsinë botërore, realizmi shqiptar dhe realizmi i Kadaresë që sjell deri te gjeneza e Gjeneralit dhe e romaneve të tjera të Kadaresë, si Kronikë në gur dhe Pallati i ëndrrave që janë “rrëfime që s’njohin filtër dogmatik dhe e sfidojnë teknikën realiste, duke e mbushur me elemente psikologjike, surrealiste e magjike”, thotë Apolloni.
Kadare i ndikuar nga katër periudha të letërsisë shqiptare
Është interesant mënyra e analizës që Apolloni i bën së veprës së Kadaresë, qoftë në aspektin ideor,  qoftë në atë tematik, kompozicional, linguistik, stilistik dhe zhanror. Është një qasje krejt origjinale dhe koncize.  Studiuesi Apolloni veprën e Kadaresë e përcjell që nga lindja e tij si tregim, evoluimi në roman, retushimet e shumta e deri të versioni i fundit që i bën autori veprës së tij, ku heton evoluime të mëdha qoftë në aspektin gjuhësor, qoftë në atë artistik. Një qasje ndryshe i bëhet edhe analizës së poetikës së romanit, përkatësisht narratives, deskriptives, retorrikës dhe stilistikës.
Në pjesën e katërt të monografisë së tij, Ag Aplloni trajton relacionet e romanit, si paratekstualitetin, intretekstualitetin, intermedialitetin dhe metatekstualitetin, ku në këtë pjesë kalon nga e përgjithshmja në të veçantën. Interesante dhe ndoshta për herë të parë, në këtë formë, Gjeneralin e Kadaresë e shohim të ballafaquar, apo të krahasuar edhe me veprat e tjera të Kadaresë, me ato të letërsisë shqipe dhe të asaj botërore. Ndërkaq, me interes janë edhe pjesët ku studiuesi lëshohet në kërkime intermediale, duke prezantuar inskenimet dhe ekranizimet e veprës së Kadaresë, për ta përmbyllur librin me pjesën që ka të bëjë me kritikën letrare (metakritikën) për veprën e Kadaresë, qoftë nga ana e kritikëve shqiptarë, që i klasifikon si përfaqësues të kritikës dogmatike, të asaj autoritative dhe studimore, qoftë edhe të kritikës botërore. Kjo në një farë forme përbën projektin e Ag Apollonit, Paradimgma e Proteut.
Duke kërkuar përqasimet e Gjeneralit të Kadaresë me vepra të tjera të letërsisë shqiptare dhe asaj botërore, Ag Apolloni bën një punë të mirë në në këtë aspekt. Kur flet për ndikimet e letërsisë te Kadareja, të hetuara qoftë te Gjenerali, qoftë te veprat e tjera, Apolloni mendon se Kadareja është ndikuar nga katër periudhat e letërsisë shqipe: Tema e romanit, sipas tij prodhohet nga letërsia e humanizmit, identiteti i personazheve nga letërsia kristiane, liria e trajtimit të temave tabu nga letërsia arabiste, ndërsa letërsia e rilindjes krijon ndjenjën e krenarisë kombëtare. Po ashtu Apolloni te Gjenerali gjen edhe ndikimin e letërsisë së gjysmës së parë të shekullit njëzet, ndërkaq shkrimtarët që kanë ndikuar te Kadareja janë: Migjeni, Konica, Koliqi, Kuteli dhe Petro Marko.
Mirëpo, Apolloni vë në spikamë të studimit të tij analitik, edhe ndikimin e veprës së Kadaresë tek shkrimtarët e tjerë shqiptarë, bashkëkohës të tij, të cilat, herë-herë kanë relacione reciproke. Këto ndikime i sheh te: Rexhep Qosja, Anton Pashku, Din Mehmeti, Azem Shkreli, Ali Podrimja, Sabri Hamiti, Fatos Kongoli, Bashkim Shehu, Agron Tufa, Ridvan Dibra, Flutura Açka etj.
Realcionin ndikues në mes Qosjes dhe Kadaresë Apolloni e sheh si reciprok, ngase “ashtu si Qosja që bën një roman të tipit a la hypothese (“Një dashuri dhe shtatë faje”) duke u nisur nga një roman a la these (“Krushqit janë të ngrirë”), edhe Kadare bën një roman të madh (“Pallati i ëndrrave”) mbi një tregim të vogël (Deklarata që është tregim në “Vdekja më vjen prej syve të tillë”). Mirëpo këtë ngjashmëri Apolloni nuk e sheh të dëmshme, sepse ngjashmëritë e tilla, që hasen edhe në letërsitë e popujve të tjerë, nuk ia humbin vlerën veprave të tyre.
Kur është fjala te lidhjet e Gjeneralit të ushtrisë së vdekur me vepra të letërsisë botërore, Apolloni këto lidhje i gjen me veprat si: Persët, Orestia (Eskili), Don Kishoti i Mançës (Sevantes), Shpirtra të vdekur (Gogol), Zemra e errësirës (Conrad), por edhe tekste epike, biblike e folklorike, të cilat shfaqen në forma të ndryshme brenda rrëfimit”. Elemente ngjashmërie të Gjeneralit të ushtrisë së vdekur po ashtu gjen edhe me Homerin, Sofakliun, Eurupidin, Dante Alighierin, Cervantesin, Gothen, Conradin, Legorkvistin, Brechtinetj.
Mosinformacioni i duhur i Rugovës dhe joakademizmi i Hamitit
Kur është fjala te vlerësimi (“gjykimi”) që i bëhet veprës së Kadaresë, veçanërisht nga ana e kritikëve shqiptarë, ajo që të zgjon kureshtjen është kundrimi i Apollonit ndaj këtij aspekti, veçanërisht kur është fjala te ndarja e kritikëve dhe kritikës për veprën e Kadaresë, të cilnën e klasifikon në disa kategori: Në kritikën dogmatike, autoritative dhe në atë studimore. Në këtë aspekt mund edhe te mos pajtohemi. Te kritika autoritative dhe ajo studimore lista e emrave që “ia mbushin syrin” Apollonit duket shumë i varfër. Mendojmë se kjo listë është shumë më e gjerë, ndërsa te kritika “studimore”, përveç Bajram Krasnqit, të tjerët janë emra pak të njohur. Megjithatë ky është mendim i studiuesit dhe i shikuar nga prizmi i tij.  Në kritikën dogmatike ai fut kritikët Razi Brahimin, Dalan Shapllon, Kuldret Velçën, Koço Bihikun dhe Jorgo Bulën; në kritikën autoritative, me përfaqësuesit e saj: Martin Camaj, Arshi Pipa, Rexhep Qosja, Ibrahim Rugova dhe Sabri Hamiti si dhe në kritikën studimore, me përfaqësuesit e saj: Bajram Krasniqi, Gëzim Aliu, Edmond Çali dhe Viola Isufaj. Është po ashtu interesant vlerësimi që i jep “gjykimeve” apo vlerësimeve të kritikëve, e në mënyrë të veçantë të atyre që ai i qet në taborin e kritikës autoritative. Këtu ai shquan Arshi Pipën, të cilin e cilëson si njërin ndër studiuesit shqiptar më serioz të veprës së Kadaresë (ndonëse janë të njohura raportet e Pipës me Kadarenë, që nuk kanë qenë aspak të mira). Apolloni thotë se Pia që në vitin 1978 te Kadare ka vërejtur mosrespektimin e sorealizmit, madje duke e quajtur edhe si Jetushqenku shqiptar. Ndërkaq, ajo që të tërheq vëmendjen janë ato për Qosjen, Rugovën dhe Hamitin, si tre nga kritikët më në zë të kohës. Për Qosjen Apolloni thotë se ndonëse kulminacionin e Kadaresë e shihte te Gjenerali dhe të cilin e vlerësonte lart, “çuditërisht nuk u mor asnjëherë me të. Pas vitit 2005, kur plasi polemika mes tyre, çfarëdo konstatimi që mund të jepnin, apo edhe që mund të japin, këta dy autorë për  njëri-tjetrin, rrezikon të shihet si i pavlerë, sepse në mes është një grindje që e zhduk mundësinë e gjykimit racional e objektiv”.
Rugova, thotë Apolloni në jetën  e tij shkroi vetëm dy fjalë për Gjeneralin, edhe pse në vitin 1980 kishte bërë parathënien e kompletit të veprave të Kadaresë, të botuar nga “Rilindja” e Prishtinës. Madje te Rugova Apolloni has edhe mosinformacionin e duhur sa i përket tematikës së veprave të Kadaresë, që të shpie te “rreziku” i mundësisë së mosleximit të veprave të Kadaresë, ndonëse ishte i ngarkuar nga redaksia të shkruante parathënien e kompletit të veprave. Këtë “gafë” të Rugovës Apolloni e sheh kur Rugova pohon se Kadare e trajton temën e luftës vetëm te Gjenerali i ushtrisë së vdekur dhe Kronikë në gur, ndonëse dihet botërisht se tema e luftës më drejtpërdrejt trajtohet te Nëntori i një kryeqyteti.
Megjithatë, anakronizmin më të madh Apolloni e sheh te Sabri Hamiti, i cili (“pa ia bërë analizën, ia cakton diagnozën”) Kadarenë e  klasifikon si përfaqësues i shkollës socrealiste, sado që e përmirëson më vonë, te “Tematologjia”, ku Gjeneralin e klasifikon si romani i parë modern shqiptar. “Në libërthin e tij Shkollat letrare shqipe, thotë Apolloni, Sabri Hamiti Kadarenë e konsideron përfaqësues të shkollës socrealite duke e cilësuar si shkrimtari më i njohur i kësaj shkolle”. Këtë “diagnostifikim”, para “analizës” të Hamitit, Apolloni i cilëson si një vlerësim të paragjykuar dhe një tendencë joakademike. Si një tendencë për ulur Kadarenë dhe për ngritur në cilësinë e disidentit Kasëm Trebeshinën. Mirëpo tendencë të tillë të Hamitit (këtu si duket Apolloni largohet nga tema, nëse kemi të drejtë të themi kështu, sado që ai ka shumë të drejtë) Apolloni heton edhe me rastin e injorimit të romanit Vdekja më vjen prej syve të tillë të Rexhep Qosjes, si një nga romanet më antiskematike, për ta ngritur antiromanin OH të Anton Pashkut.
Këto dhe shumë aspekte të tjera, që arritëm pak a shumë t’i shpërfaqim në këtë vështrim tonin përbëjnë veprën studimore Paradigma e Proteut të Ag Apollonit, që është ndër studimet më të thukta, më të gjithanshme, më të pandikuara dhe më reale mbi prozën e Kadaresë, përkatësisht mbi romanin Gjenerali i ushtrisë së vdekur, i cili, siç do të shprehej studiuesi Apolloni në paragrafin e parafundit të monografisë së tij “Pavarësisht tentimeve të diktatorit për ta instrumentalizuar, pavarësisht kërcënimeve të censurës për ta “përmirësuar” dhe pavarësisht kritikës tendencioze shqiptare për ta nënvlerësuar, përmes shkathtësisë ka arritur të korrë suksese të jashtëzakonshme në skenën botërore”.
Paradigma e Proteut është ndër të parat vepra studimore e shkruar “pa nuanca dhe “syze” ideologjike” për një vepër siç është Gjenerali i ushtrisë së vdekur, apo, kjo lavdie të letërsisë shqipe në botë, siç do të shprehej autori, e cila do të çelë një brazdë të re të studimit “ndryshe” dhe në mënyrë të thelluar të veprave të mëdha letrare. Kjo monografi, natyrisht se edhe mund të hapë debate, të cilat mund të jenë në favor të lindjes edhe të veprave të tjera të kësaj natyre.

Stina e armëve - Petro Marko - Analiza


Romani “Stina e armëve”  nis me periudhën e pushtimit fashist, ku ata që e quajnë veten fitimtarë (pushtuesit italianë) jepen në një moment humbjeje. Ata po varrosin një nga drejtuesit e tyre. Ndërsa nëpër rrugët e Vlorës ndihet atmosfera dhe reagimi i shqiptarëve. Kalohet më pas në jetën e çetave që luftonin në mal, në jetën partizane, dashuritë që mund të lindnin etj. Dhe të gjitha këto, Petro Marko i përshkruan me realizëm, duke realizuar personazhe të skalitura, ku nuk mungon humori i hollë e mjeshtëror. Kjo skalitje nuk bëhet përmes përshkrimeve, por përmes dialogut dhe veprimeve.

Dhe në fund, përfundimi që nxjerr lexuesi është i padiskutueshëm, është krejt i qartë. Interesante duket në këtë roman fundi i historisë së dy të dashuruarve. Jo pa qëllim, Petro Marko nuk i jep të qarta rrethanat e vrasjes së Besës, duke e lënë evazive këtë ngjarje. Pas vdekjes së partizanes edhe Vetëtima vdes. Ai dëshpërohet për humbjen e saj, e në këto kushte sulet në beteja dhe në fund ai vritet. Si shumë vepra të tjera të Petro Markos edhe ky roman është shkruar për të kapërcyer kohën e shkrimit, ai është një roman që jeton në kohë.

Petro Marko e mbaroi “Stinën e armëve” në gusht të vitit 1964. Ai e dinte se historitë që kishte shkruar në librin e tij nuk ishin dhe aq të pëlqyeshme për diktaturën dhe nuk kaluan veçse disa javë dhe libri u shpall “i ndaluar”. 

analiza petro marko stina e armeve, referat stina e armeve, armet stina roman

Romani “Stina e armëve”  nis me periudhën e pushtimit fashist, ku ata që e quajnë veten fitimtarë (pushtuesit italianë) jepen në një moment humbjeje. Ata po varrosin një nga drejtuesit e tyre. Ndërsa nëpër rrugët e Vlorës ndihet atmosfera dhe reagimi i shqiptarëve. Kalohet më pas në jetën e çetave që luftonin në mal, në jetën partizane, dashuritë që mund të lindnin etj. Dhe të gjitha këto, Petro Marko i përshkruan me realizëm, duke realizuar personazhe të skalitura, ku nuk mungon humori i hollë e mjeshtëror. Kjo skalitje nuk bëhet përmes përshkrimeve, por përmes dialogut dhe veprimeve.

Dhe në fund, përfundimi që nxjerr lexuesi është i padiskutueshëm, është krejt i qartë. Interesante duket në këtë roman fundi i historisë së dy të dashuruarve. Jo pa qëllim, Petro Marko nuk i jep të qarta rrethanat e vrasjes së Besës, duke e lënë evazive këtë ngjarje. Pas vdekjes së partizanes edhe Vetëtima vdes. Ai dëshpërohet për humbjen e saj, e në këto kushte sulet në beteja dhe në fund ai vritet. Si shumë vepra të tjera të Petro Markos edhe ky roman është shkruar për të kapërcyer kohën e shkrimit, ai është një roman që jeton në kohë.

Petro Marko e mbaroi “Stinën e armëve” në gusht të vitit 1964. Ai e dinte se historitë që kishte shkruar në librin e tij nuk ishin dhe aq të pëlqyeshme për diktaturën dhe nuk kaluan veçse disa javë dhe libri u shpall “i ndaluar”. 

analiza petro marko stina e armeve, referat stina e armeve, armet stina roman

Ditar dashurie i një shkrimtari - Albatros Rexhaj - Analiza


"Ditar dashurie i një shkrimtari" është një himn shqiptar për dashurinë, ku ngjarjet dhe mendimet shtjellohen në një bashkëbisedim artistik mes shkrimtarit dhe muzës së tij.
 

E shkruar në formën e prozes refleksive, "Ditar dashurie i një shkrimtari" është një rrëfim ku romantika gërshetohet me erotiken. 

Kujdesi ndaj detajit dhe guximi artistik i autorit thyejnë mjaft tabu dhe paragjykime që kanë të bëjnë me dashurinë dhe seksin.

"Ditar dashurie i një shkrimtari" është një himn shqiptar për dashurinë, ku ngjarjet dhe mendimet shtjellohen në një bashkëbisedim artistik mes shkrimtarit dhe muzës së tij.
 

E shkruar në formën e prozes refleksive, "Ditar dashurie i një shkrimtari" është një rrëfim ku romantika gërshetohet me erotiken. 

Kujdesi ndaj detajit dhe guximi artistik i autorit thyejnë mjaft tabu dhe paragjykime që kanë të bëjnë me dashurinë dhe seksin.

Zëri i zemrës - Danielle Steel - Analiza

 
Bill Thigpen, autor dhe producent i një programi shumë të suksesshëm ditor, ishte kaq i zënë duke u marrë me shkëlqimin e karrierës së tij sa nuk e kuptoi që martesa po i shkonte drejt shkatërrimit. Tani, nëntë vjet më vonë, duke jetuar vetëm në Hollivud, pa gruan dhe fëmijët, karriera e tij është akoma në majë. Programe të ndjekura, marrëdhënie të qeta dhe pushime të herëpashershme me dy djemtë - jeta e tij dukej në një ekuilibër perfekt... ose të paktën kështu mendonte ai.
 
Adrian Townshed mendonte se kishte gjithçka: një punë që e donte si asistente prodhimi në televizion dhe një burrë të pashëm, që po ngjiste shkallët e suksesit në profesionin e tij. Ata kishin punuar fort për të arritur ato që kishin... derisa ajo mbeti shtatzënë. Dhe papritur jeta e saj u pushtua nga kaosi dhe ultimatumi i Steven: ai ose fëmija. 
 
Bill Thigpen and Adrian Townshed u takuan në një  supermarket. Sa e pa, Bill kuptoi se donte më shumë në jeten e tij, një grua që ta donte, një familje të vërtetë përsëri.
 
Bill Thigpen, autor dhe producent i një programi shumë të suksesshëm ditor, ishte kaq i zënë duke u marrë me shkëlqimin e karrierës së tij sa nuk e kuptoi që martesa po i shkonte drejt shkatërrimit. Tani, nëntë vjet më vonë, duke jetuar vetëm në Hollivud, pa gruan dhe fëmijët, karriera e tij është akoma në majë. Programe të ndjekura, marrëdhënie të qeta dhe pushime të herëpashershme me dy djemtë - jeta e tij dukej në një ekuilibër perfekt... ose të paktën kështu mendonte ai.
 
Adrian Townshed mendonte se kishte gjithçka: një punë që e donte si asistente prodhimi në televizion dhe një burrë të pashëm, që po ngjiste shkallët e suksesit në profesionin e tij. Ata kishin punuar fort për të arritur ato që kishin... derisa ajo mbeti shtatzënë. Dhe papritur jeta e saj u pushtua nga kaosi dhe ultimatumi i Steven: ai ose fëmija. 
 
Bill Thigpen and Adrian Townshed u takuan në një  supermarket. Sa e pa, Bill kuptoi se donte më shumë në jeten e tij, një grua që ta donte, një familje të vërtetë përsëri.

Analiza - Psikologjia e suksesit - Dale Carnegie


Libri i parë nga ky cikël ka për qëllim t’ju mësojë se si të krijoni raporte të afërta emocionale me njerëz, t’ju zhvillojë dhe t’ju nxisë për përdorimin e aftësive të pashfrytëzuara të shoqërimit. Lidhur me këtë, autori niset nga njohuria se mënyra e komunikimit të njerëzve në çdo shoqëri ndikon në mënyrën e jetesës dhe edukimit.

Në punimin e tij, Dale Carnegie ka fuqizuar një numër të madhe rregullash të cilat do të mund të na ndihmonin apo të na shërbenin për të arritur deri te disa mendime të tjera, ide dhe ambicie, që lehtë dhe shpejtë të krijojmë miq dhe përkrahjen e të tjerëve, por edhe t’i shmangemi fjalosjeve, qoftë në sferën publike, ashtu edhe në atë private.

Psikologjia e Suksesit është pra një doracak i cili na ofron disa forma interpersonale me ndihmën e të cilave do të mund t’i venim në lëvizje aktivitetet tona dhe të realizonim disa nevoja primare apo edhe më shumë. Me pak fjalë, para nesh gjendet një libër i aksionit.

Libri i parë nga ky cikël ka për qëllim t’ju mësojë se si të krijoni raporte të afërta emocionale me njerëz, t’ju zhvillojë dhe t’ju nxisë për përdorimin e aftësive të pashfrytëzuara të shoqërimit. Lidhur me këtë, autori niset nga njohuria se mënyra e komunikimit të njerëzve në çdo shoqëri ndikon në mënyrën e jetesës dhe edukimit.

Në punimin e tij, Dale Carnegie ka fuqizuar një numër të madhe rregullash të cilat do të mund të na ndihmonin apo të na shërbenin për të arritur deri te disa mendime të tjera, ide dhe ambicie, që lehtë dhe shpejtë të krijojmë miq dhe përkrahjen e të tjerëve, por edhe t’i shmangemi fjalosjeve, qoftë në sferën publike, ashtu edhe në atë private.

Psikologjia e Suksesit është pra një doracak i cili na ofron disa forma interpersonale me ndihmën e të cilave do të mund t’i venim në lëvizje aktivitetet tona dhe të realizonim disa nevoja primare apo edhe më shumë. Me pak fjalë, para nesh gjendet një libër i aksionit.

Vepra Meshari nga Gjon Buzuku-kritikë apo analizë letrare

Rëndësia : më i pari monument i literaturës shqiptare, pa këtë vepër nuk mund ta studionim fonetikën, morfologjinë e dialektologjinë historike të gjuhës shqipe. 

Gjuha është gegërishte arkaike. 

Alfabeti është latin por pesë shkrojnja janë të huazuara nga ai gllagolitik i sllavëve të bosnjës.
 

Tema: vargje nga bibila.
 

Veçori: nga 220 faqe I kshin mbetur 188 kur e gjeti Gjon Kazasi( e quajti Meshari), pa kopertinë. 

Për vendbotimin ka mendime të ndryshme si p.sh. Tivar, Shkodër, Obod dhe më I besueshëm Venedik. 

Sipas E. Qabej është përkthyer nga: gjuha latine, italiane dhe sërbe.
 

Dallimi: tip i veprave fetare që përbëhet nga libri i orëve dhe nga i mesharit, ka edhe disa lloje poezish si himne dhe psalme.

Meshari nga Gjon Buzuku analize letrare, kritike letrare Meshari,Meshari analize letrare, meshari gjon buzuku analize letrare, analiza letrare, kritike letrare,kritika letrare,analize letrare,Meshari kritika
Rëndësia : më i pari monument i literaturës shqiptare, pa këtë vepër nuk mund ta studionim fonetikën, morfologjinë e dialektologjinë historike të gjuhës shqipe. 

Gjuha është gegërishte arkaike. 

Alfabeti është latin por pesë shkrojnja janë të huazuara nga ai gllagolitik i sllavëve të bosnjës.
 

Tema: vargje nga bibila.
 

Veçori: nga 220 faqe I kshin mbetur 188 kur e gjeti Gjon Kazasi( e quajti Meshari), pa kopertinë. 

Për vendbotimin ka mendime të ndryshme si p.sh. Tivar, Shkodër, Obod dhe më I besueshëm Venedik. 

Sipas E. Qabej është përkthyer nga: gjuha latine, italiane dhe sërbe.
 

Dallimi: tip i veprave fetare që përbëhet nga libri i orëve dhe nga i mesharit, ka edhe disa lloje poezish si himne dhe psalme.

Meshari nga Gjon Buzuku analize letrare, kritike letrare Meshari,Meshari analize letrare, meshari gjon buzuku analize letrare, analiza letrare, kritike letrare,kritika letrare,analize letrare,Meshari kritika

Namazi

Syzat