Ruaje këtë postim Ruaje këtë postim

Merrni njoftime per postimet e reja

Search This Blog

Showing posts with label Gramatika. Show all posts
Showing posts with label Gramatika. Show all posts

Folja Çka është folja? - Mësimi i parë nga Gramatika e gjuhës shqipe

Me çka mbaron fjalia thirrmore ?




Fjalia thirrmore mbaron me pikëçuditje.



Fjalia thirrmore mbaron me pikëçuditje.

Gjuha dhe rëndësia e saj



Me anë të gjuhës njerëzit merren vesh.
Gjuha është mjeti kryesor për ta kuptuar njëri-tjetrin.
Njerëzit gjuhën e kanë si mjet për marëdhënie ndërmjet tyre, për shprehjen e mendimeve, dëshirave dhe të nevojave, si dhe për organizimin e jetës dhe të punës.
Çdo komb e ka gjuhën e vet.


Cka,qka,ceshte,cfare,qeshte,çka,çfarë,domethene,dmth, do te thote, definicioni, perkufizimi,shpjegimi, kuptojm,shqip,nenkuptojm,nenkuptimi, eshte,quajme, quhet, kuptimi i fjales, domethnja e fjales, jane, kuptojme me fjalen, termi,paraqet, kuptimi, paraqesin, nocioni, perkufizimi,paraqet,perkufizon,definicioni,definimi,cka kuptojme me termin, cfare do te thote fjala,gjuha,gjuha,komunikimi,komunikimet
 


Me anë të gjuhës njerëzit merren vesh.
Gjuha është mjeti kryesor për ta kuptuar njëri-tjetrin.
Njerëzit gjuhën e kanë si mjet për marëdhënie ndërmjet tyre, për shprehjen e mendimeve, dëshirave dhe të nevojave, si dhe për organizimin e jetës dhe të punës.
Çdo komb e ka gjuhën e vet.


Cka,qka,ceshte,cfare,qeshte,çka,çfarë,domethene,dmth, do te thote, definicioni, perkufizimi,shpjegimi, kuptojm,shqip,nenkuptojm,nenkuptimi, eshte,quajme, quhet, kuptimi i fjales, domethnja e fjales, jane, kuptojme me fjalen, termi,paraqet, kuptimi, paraqesin, nocioni, perkufizimi,paraqet,perkufizon,definicioni,definimi,cka kuptojme me termin, cfare do te thote fjala,gjuha,gjuha,komunikimi,komunikimet
 

Shenjat e pikësimit

Shenjat kryesore të pikësimit janë : pika(.), pikëpyetja(?), pikëçuditja(!), tri pikat(…), presja(,), pikëpresja(, dy pikat(: ), thonjëzat(” „), viza lidhëse(-) .

Pika , pikëpyetja , pikëçuditësja , dhe tri pikat përdoren në fund të fjalisë për të shënuar pushimin që ndan dy fjali në gjuhën e folur .
Pika shënon intonacionin zbritës që shoqëron zakonisht fundin e fjalisë dëftore :
Gazmendi erdhi vonë në shtëpi (.)
Pikëpyetja shënon gafikisht intonacionin ngjitës që karakterizon pyetjen gjatë të folurit :
Nga na vjen o djalë (?)
Pikëçuditja shënon grafikisht intonacionin ngjitës dhe intensitetin e veçantë që karakterizon shprehjen e një emocioni ( një e papritur , kundërshtim , zemërim , gëzim ) :
Merre lahutën dhe na këndo një këngë trimash (!)
Tri pikat tregojnë që fjalia përmban një nëntext ose që mbetet e pambaruar :
Komandanti i urdhëroi ushtarët të dilnin roje se shejtani besë s’ka (…)
Presja , pikëpresja , kllapat përdoren brenda fjalisë .

Presja shënon grafikisht një pushim të shkurtër brenda fjalisë . Ajo shërben për të vënë në dukje :
- një fjalë a një grup fjalësh në rolin e një gjymtyre të veçuar :
Artani (,) djali më i madh(,) punonte në tregëti …
Një fjalë a një grup fjalësh në rolin e një gjymtyre homogjene :
Skënderbeu mishëronte vetitë më pozititve të popullit : urtësinë (,) mençurinë e trimërinë .
Fjalët e togjet e fjalëve të ndërmjetme :
Agimi (,) për çudi (,) nuk shkoi larg .
Pjesët e një fjalie të përbërë
Sançoja (,) pasi rregulloi kafshët (,) shkoi aty ku zienin ca copa mishi mbi zjarr .

Pikëpresja shënon grafikisht një pushim më të gjatë se presja . Ajo ndan në përgjithësi pjesë të ndryshme të pavarura të një fjalie të përbërë :
Ata që më donin , erdhën ( ata që s’më donin , nuk erdhën .

Dy pikat shënojnë një pushim që zgjat pothuajse sa pikëpresja , por ndryshe prej saj dy pikat kanë një vlerë , lajmërojnë një shpjegim , një varg shembujsh etj .
Ishte paralizuar; nuk lëvizte dot asgjë (: )as duart, as këmbët. Disa pemë p.sh.(: )
portokallat, limonat , mandarinat i pjekin frutat në dimër .

Kllapat shënojnë një pushim të shkurtër si presja e shërbejnë për të dalluar , shquar dhe veçuar një grup fjalësh që shprehin një sqarim ose një mendim të ndërshtënë :
Te fusha e kuqe —( ajo quhej keshtu , se në mes të saj një shkëmb i kuq )— Dritën e priste Agimi .

Thojëzat dhe vizat .
Thonjëzat dhe viza shërbejnë për të rrethuar fjalët e një ose më shumë bashkëbiseduesve në një ligjëratë të drejtë .
(“) Zemra e prindit nuk gënjehet aq kollaj(“) , – tha plaku .

Thojëzat shërbejnë gjithashtu për të shënuar emertimet e rrugëve , institucioneve, titujt e librave , revistave , gazetave etj .:
Banon në rrugën (“)Naim Frashëri(“).

cilat jane shenjat e pikesimit, shenja e pikesimit,pikesimi dhe shenjat,shenjat pikesi,pikesi shenjat
Shenjat kryesore të pikësimit janë : pika(.), pikëpyetja(?), pikëçuditja(!), tri pikat(…), presja(,), pikëpresja(, dy pikat(: ), thonjëzat(” „), viza lidhëse(-) .

Pika , pikëpyetja , pikëçuditësja , dhe tri pikat përdoren në fund të fjalisë për të shënuar pushimin që ndan dy fjali në gjuhën e folur .
Pika shënon intonacionin zbritës që shoqëron zakonisht fundin e fjalisë dëftore :
Gazmendi erdhi vonë në shtëpi (.)
Pikëpyetja shënon gafikisht intonacionin ngjitës që karakterizon pyetjen gjatë të folurit :
Nga na vjen o djalë (?)
Pikëçuditja shënon grafikisht intonacionin ngjitës dhe intensitetin e veçantë që karakterizon shprehjen e një emocioni ( një e papritur , kundërshtim , zemërim , gëzim ) :
Merre lahutën dhe na këndo një këngë trimash (!)
Tri pikat tregojnë që fjalia përmban një nëntext ose që mbetet e pambaruar :
Komandanti i urdhëroi ushtarët të dilnin roje se shejtani besë s’ka (…)
Presja , pikëpresja , kllapat përdoren brenda fjalisë .

Presja shënon grafikisht një pushim të shkurtër brenda fjalisë . Ajo shërben për të vënë në dukje :
- një fjalë a një grup fjalësh në rolin e një gjymtyre të veçuar :
Artani (,) djali më i madh(,) punonte në tregëti …
Një fjalë a një grup fjalësh në rolin e një gjymtyre homogjene :
Skënderbeu mishëronte vetitë më pozititve të popullit : urtësinë (,) mençurinë e trimërinë .
Fjalët e togjet e fjalëve të ndërmjetme :
Agimi (,) për çudi (,) nuk shkoi larg .
Pjesët e një fjalie të përbërë
Sançoja (,) pasi rregulloi kafshët (,) shkoi aty ku zienin ca copa mishi mbi zjarr .

Pikëpresja shënon grafikisht një pushim më të gjatë se presja . Ajo ndan në përgjithësi pjesë të ndryshme të pavarura të një fjalie të përbërë :
Ata që më donin , erdhën ( ata që s’më donin , nuk erdhën .

Dy pikat shënojnë një pushim që zgjat pothuajse sa pikëpresja , por ndryshe prej saj dy pikat kanë një vlerë , lajmërojnë një shpjegim , një varg shembujsh etj .
Ishte paralizuar; nuk lëvizte dot asgjë (: )as duart, as këmbët. Disa pemë p.sh.(: )
portokallat, limonat , mandarinat i pjekin frutat në dimër .

Kllapat shënojnë një pushim të shkurtër si presja e shërbejnë për të dalluar , shquar dhe veçuar një grup fjalësh që shprehin një sqarim ose një mendim të ndërshtënë :
Te fusha e kuqe —( ajo quhej keshtu , se në mes të saj një shkëmb i kuq )— Dritën e priste Agimi .

Thojëzat dhe vizat .
Thonjëzat dhe viza shërbejnë për të rrethuar fjalët e një ose më shumë bashkëbiseduesve në një ligjëratë të drejtë .
(“) Zemra e prindit nuk gënjehet aq kollaj(“) , – tha plaku .

Thojëzat shërbejnë gjithashtu për të shënuar emertimet e rrugëve , institucioneve, titujt e librave , revistave , gazetave etj .:
Banon në rrugën (“)Naim Frashëri(“).

cilat jane shenjat e pikesimit, shenja e pikesimit,pikesimi dhe shenjat,shenjat pikesi,pikesi shenjat

Emri (i përveçëm dhe i përgjithshëm)


Emra quhen fjalët që tregojnë qenie të gjalla: djalë, vajzë, dele, dash, Agron, Mira;

Objekte materiale: gur, dru, libër, fletore; por shpesh edhe cilësi: dashuri, liri ose veprime: pastrim, rregullim.
Mjaft formime me prapashtesa funksionojnë në të njëtën kohë si emra dhe si mbiemra: shqiptar, punëtor, fshatar, malësor etj.

Disa ema dalin me nyje të përparme: i biri, e bija, i ati, e ëma, i vëllai, e motra etj. Po kështu, edhe disa emra me origjinë nga mbiemri ose pjesorja e foljeve: i riu, të rinjtë, e reja, të rejat, e dashura, i pasuri, i varfëri, i pandehuri, të ftohtët, të kënduarit, të folurit, të ngrënit.

Emrat e përveçëm dhe të përgjithshëm
Emrat ndahen në emra të përgjithshëm dhe në emra të përveçëm.

Emra të përgjithshëm quhen emrat që tregojnë qenie ose sende të të njëjtit lloj: djalë, vajzë, dhi, cjap, dhomë, derë, si dhe abstrakte: miqësi, lumturi, larje, fshirje.
Emra të përveçëm quhen emrat që tregojnë një qenie ose një send të vetëm, të dalluar nga të gjithë të tjerët: Tiranë, Prishtnë, Krujë, Naim, etj.
Janë të përveçëm:
-Emrat dhe mbiemrat e njerëzve, pseudonimet: Naim Frashëri, Gjergj Kastrioti, Kostandin Kristoforidhi, Asdreni (pseudonimi i Aleks Stavre Drenova), Migjeni (pseudonimi i Millosh Gjergj Nikolla)
-Emrat e kafshëve: Laro, Balo, Murro;
-Emrat gjeografikë të shteteve, të krahinave, të maleve, të lumejve, të qyteteve, të rrugëve, të shesheve, të kontinenteve, të oqeaneve, të deteve etj.: Franca, Shqipëria, Kosova, Drini, Korça, (rruga) Fan Noli, (sheshi) Skënderbej, Jupiteri, Azia, Paqësori, Mesdheu;
-Emrat e periudhave dhe të ngjarjeve historike: Mesjeta, Rilindja, Kongresi i Lushnjës;
-Emrat e institucioneve, të organizatave e shoqatave: Presidenca, Kuvendi Popullor, Ministria e Financave, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Shoqata e të Përndjekurve Politikë.
-Titujt e veprave, të revistave e të gazetave: “Lahuta e malësisë”, “Albania”, “Rilindja demokratike”, “Gazeta shqiptare”, “Studime filologjike”.
Emrat e përveçëm zakonisht përdoren në trajtën e shquar:
Tirana është kryeqyteti i Shqipërisë. Në qendër të Tiranës është sheshi. Aty ndodhen Muzeu Historik Kombëtar, Pallati i kulturës, banka Kombëtare.
Të gjithë emrat e përveçëm dhe emërtimet e përveçme shkruhen me shkronjë të madhe:
-emrat dhe mbiemrat e njerëzve: Gjergj Kastrioti, Leka i Madh;
-emrat e përveçëm të kafshëve: Baloja, Laroja, Baloshi;
-emrat e planeteve dhe të yjeve: Marsi, Jupiteri, Ylli Polar, Arusha e Madhe etj.;
-emërtimet gjeografike të një vendi : Gadishulli Ballkanik, Qafa e Thanës, Poli i Veriut, Drini i Zi, Malësia e Madhe;
-emërtimet e institucioneve dhe partive: Ministria e Arsimit, Partia Socialiste, Balli Kombëtar;
-emërtimet e periudhave dhe ngjarjeve historike: Rilindja, Mesjeta, Kongresi i Manastirit;
-emërtimet e monumenteve të kulturës: Dea e Butrintit, Xhamia e Et’hem Beut etj.;
-titujt e librave, të gazetave, të emrave të rrugëve dhe firmave vihen në thonjëza dhe vetem fjala e parë shkruhet me shkronjë të madhe: “Gazeta shqiptare”, “Dëshmorët e lirisë”, por rruga “Naim Frashëri”, sheshi “Fan Noli”.
Emri i përveçëm mund të përdoret si emër i përgjithshëm për të treguar jo më një individ, por një tip njerëzish që i ngjajnë atij; jo një krahinë, por send që lidhet me emrin e kësaj krahine etj.:
Ky njeri është tartuf i vërtetë (hipokrit)
Ai porositi një shishe kallmet (verë Kallmeti)
Në këto raste emrat e përveçëm shkruhen me shkronjë të vogël: ciceron, donkishot etj.
Emrat e përveçëm të njerëzve dhe të vendeve të huaja shkruhen sipas shqiptimit që kanë në gjuhën prej nga janë marrë: Shekspir, Bethoven, Klinton, Sharl dë Gol, Shiler, Nju-Jork, Kajro, Algjeri, Palestinë, Versajë etj.


Emra quhen fjalët që tregojnë qenie të gjalla: djalë, vajzë, dele, dash, Agron, Mira;

Objekte materiale: gur, dru, libër, fletore; por shpesh edhe cilësi: dashuri, liri ose veprime: pastrim, rregullim.
Mjaft formime me prapashtesa funksionojnë në të njëtën kohë si emra dhe si mbiemra: shqiptar, punëtor, fshatar, malësor etj.

Disa ema dalin me nyje të përparme: i biri, e bija, i ati, e ëma, i vëllai, e motra etj. Po kështu, edhe disa emra me origjinë nga mbiemri ose pjesorja e foljeve: i riu, të rinjtë, e reja, të rejat, e dashura, i pasuri, i varfëri, i pandehuri, të ftohtët, të kënduarit, të folurit, të ngrënit.

Emrat e përveçëm dhe të përgjithshëm
Emrat ndahen në emra të përgjithshëm dhe në emra të përveçëm.

Emra të përgjithshëm quhen emrat që tregojnë qenie ose sende të të njëjtit lloj: djalë, vajzë, dhi, cjap, dhomë, derë, si dhe abstrakte: miqësi, lumturi, larje, fshirje.
Emra të përveçëm quhen emrat që tregojnë një qenie ose një send të vetëm, të dalluar nga të gjithë të tjerët: Tiranë, Prishtnë, Krujë, Naim, etj.
Janë të përveçëm:
-Emrat dhe mbiemrat e njerëzve, pseudonimet: Naim Frashëri, Gjergj Kastrioti, Kostandin Kristoforidhi, Asdreni (pseudonimi i Aleks Stavre Drenova), Migjeni (pseudonimi i Millosh Gjergj Nikolla)
-Emrat e kafshëve: Laro, Balo, Murro;
-Emrat gjeografikë të shteteve, të krahinave, të maleve, të lumejve, të qyteteve, të rrugëve, të shesheve, të kontinenteve, të oqeaneve, të deteve etj.: Franca, Shqipëria, Kosova, Drini, Korça, (rruga) Fan Noli, (sheshi) Skënderbej, Jupiteri, Azia, Paqësori, Mesdheu;
-Emrat e periudhave dhe të ngjarjeve historike: Mesjeta, Rilindja, Kongresi i Lushnjës;
-Emrat e institucioneve, të organizatave e shoqatave: Presidenca, Kuvendi Popullor, Ministria e Financave, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Shoqata e të Përndjekurve Politikë.
-Titujt e veprave, të revistave e të gazetave: “Lahuta e malësisë”, “Albania”, “Rilindja demokratike”, “Gazeta shqiptare”, “Studime filologjike”.
Emrat e përveçëm zakonisht përdoren në trajtën e shquar:
Tirana është kryeqyteti i Shqipërisë. Në qendër të Tiranës është sheshi. Aty ndodhen Muzeu Historik Kombëtar, Pallati i kulturës, banka Kombëtare.
Të gjithë emrat e përveçëm dhe emërtimet e përveçme shkruhen me shkronjë të madhe:
-emrat dhe mbiemrat e njerëzve: Gjergj Kastrioti, Leka i Madh;
-emrat e përveçëm të kafshëve: Baloja, Laroja, Baloshi;
-emrat e planeteve dhe të yjeve: Marsi, Jupiteri, Ylli Polar, Arusha e Madhe etj.;
-emërtimet gjeografike të një vendi : Gadishulli Ballkanik, Qafa e Thanës, Poli i Veriut, Drini i Zi, Malësia e Madhe;
-emërtimet e institucioneve dhe partive: Ministria e Arsimit, Partia Socialiste, Balli Kombëtar;
-emërtimet e periudhave dhe ngjarjeve historike: Rilindja, Mesjeta, Kongresi i Manastirit;
-emërtimet e monumenteve të kulturës: Dea e Butrintit, Xhamia e Et’hem Beut etj.;
-titujt e librave, të gazetave, të emrave të rrugëve dhe firmave vihen në thonjëza dhe vetem fjala e parë shkruhet me shkronjë të madhe: “Gazeta shqiptare”, “Dëshmorët e lirisë”, por rruga “Naim Frashëri”, sheshi “Fan Noli”.
Emri i përveçëm mund të përdoret si emër i përgjithshëm për të treguar jo më një individ, por një tip njerëzish që i ngjajnë atij; jo një krahinë, por send që lidhet me emrin e kësaj krahine etj.:
Ky njeri është tartuf i vërtetë (hipokrit)
Ai porositi një shishe kallmet (verë Kallmeti)
Në këto raste emrat e përveçëm shkruhen me shkronjë të vogël: ciceron, donkishot etj.
Emrat e përveçëm të njerëzve dhe të vendeve të huaja shkruhen sipas shqiptimit që kanë në gjuhën prej nga janë marrë: Shekspir, Bethoven, Klinton, Sharl dë Gol, Shiler, Nju-Jork, Kajro, Algjeri, Palestinë, Versajë etj.

Fjalitë e përbëra me nënrenditje

Fjali të përbëra me nënrenditje janë fjalitë e përbëra të paktën nga dy pjesë, njëra kryesore dhe tjetra e varur prej saj:

Dëgjohej vetëm cicërima e zogjve që fluturonin pranë dritares sime.


• Pra, pjesët e kësaj fjalie nuk janë të pavarura nga njëra-tjetra. Ato nuk mund të qëndrojnë që të dyja më vete, të përdoren si fjali të thjeshta.



• Pjesa e parë mund të qëndrojë më vete dhe është pjesë kryesore e kësaj fjalie të përbërë, kurse pjesa e dytë fillon me një përemër lidhor e nuk mund të qëndrojë pa të parën, pra varet prej saj. 

Pjesët e nënrenditura luajnë në fjalinë e përbërë të njëjtin rol, si edhe grupet e fjalëve brenda fjalisë së thjeshtë, pra të kryefjalës, të kundrinorit të drejtë, të përcaktorit, të rrethanorëve si edhe funksione të tjera. 

fjalite e perbera me nenrenditje,fjalia e perbere me nenrenditje,
Fjali të përbëra me nënrenditje janë fjalitë e përbëra të paktën nga dy pjesë, njëra kryesore dhe tjetra e varur prej saj:

Dëgjohej vetëm cicërima e zogjve që fluturonin pranë dritares sime.


• Pra, pjesët e kësaj fjalie nuk janë të pavarura nga njëra-tjetra. Ato nuk mund të qëndrojnë që të dyja më vete, të përdoren si fjali të thjeshta.



• Pjesa e parë mund të qëndrojë më vete dhe është pjesë kryesore e kësaj fjalie të përbërë, kurse pjesa e dytë fillon me një përemër lidhor e nuk mund të qëndrojë pa të parën, pra varet prej saj. 

Pjesët e nënrenditura luajnë në fjalinë e përbërë të njëjtin rol, si edhe grupet e fjalëve brenda fjalisë së thjeshtë, pra të kryefjalës, të kundrinorit të drejtë, të përcaktorit, të rrethanorëve si edhe funksione të tjera. 

fjalite e perbera me nenrenditje,fjalia e perbere me nenrenditje,

Ligjërata e drejtë dhe shembuj


Ligjëratë e drejtë janë fjalët tona ose të një tjetri të riprodhuara me përpikmëri nga një person tjetër:

Abdyl Frashëri ka thënë: “Të bashkohemi në një besë të gjithë shqiptarët.”


• Ligjërata e drejtë mund të jetë një fjali e thjeshtë a e përbërë ose një thënie prej disa fjalish.



Ligjërata e drejtë shpesh paraprihet nga fjalët e autorit:


Skënderbeu tha: “Lajmëroni fitoren dhe ndizni zjarret që t’i bëhet dritë popullit.”


• Fjalë e autorit përmbajnë folje si: tha, thirri, pyeti, u përgjegj, u nxeh etj. Ato mund të qëndrojnë para, në mes ose në fund të ligjëratës së drejtë.


• Në të folur ligjërata e drejtë veçohet nga fjalët e autorit me anë të pauzës. Fjalët e riprodhuara shqiptohen me tonin e natyrshëm të bisedës.


• Në të shkruar ligjërata e drejtë dallohet me anë të shenjave të pikësimit. Kur ligjërata e drejtë qëndron pas fjalëve të autorit, para saj vihen dy pika, fjala e parë e ligjëratës së drejtë fillon me shkronjë të madhe. Ligjërata e drejtë vihet midis thonjëzash:


Populli thotë: “Më mirë një vezë sot se një pulë mot.”


• Kur ligjërata e drejtë qëndron para fjalëve të autorit, pas saj vihet presje dhe vizë, fjalët e autorit fillojnë me shkronjë të vogël:


“Më mirë një vezë sot se një pulë mot”, - thotë populli.


• Në qoftë se ligjërata e drejtë është fjali


pyetëse ose nxitëse, në fund të saj vihet

pikëpyetje ose pikëçuditje dhe vizë:

“Sa u lodha sot!” – tha Blerta.


“Kur do të shkojmë?” – pyeti Zana.


• Kur fjalët e autorit futen në mes të ligjëratës së drejtë përdoren këto shenja pikësimi:


• Kur ligjërata e drejtë është një fjali e thjeshtë ose e përbërë, para dhe pas fjalëve të autorit vihet presje dhe vizë;

 
• Në qoftë se pjesa e dytë është një fjali tjetër, atëherë pas fjalëve të autorit vihet pikë dhe vizë;

• Në qoftë se pjesa e parë e ligjëratës së drejtë është fjali pyetëse ose nxitëse, ajo mbaron me pikëpyetje ose pikëçuditje.


• Para fjalëve të autorit vihet vizë, pas tyre pikë dhe vizë. 

cka eshte ligjerata e drejte,ceshte ligjerata e drejte,cfare eshte ligjerata e drejte,ligjerata e drejte shembuj,ligjerate e drejte shembuj,shembuj nga ligjerata e drejte,ligjerate e drejte shembuj 

Ligjëratë e drejtë janë fjalët tona ose të një tjetri të riprodhuara me përpikmëri nga një person tjetër:

Abdyl Frashëri ka thënë: “Të bashkohemi në një besë të gjithë shqiptarët.”


• Ligjërata e drejtë mund të jetë një fjali e thjeshtë a e përbërë ose një thënie prej disa fjalish.



Ligjërata e drejtë shpesh paraprihet nga fjalët e autorit:


Skënderbeu tha: “Lajmëroni fitoren dhe ndizni zjarret që t’i bëhet dritë popullit.”


• Fjalë e autorit përmbajnë folje si: tha, thirri, pyeti, u përgjegj, u nxeh etj. Ato mund të qëndrojnë para, në mes ose në fund të ligjëratës së drejtë.


• Në të folur ligjërata e drejtë veçohet nga fjalët e autorit me anë të pauzës. Fjalët e riprodhuara shqiptohen me tonin e natyrshëm të bisedës.


• Në të shkruar ligjërata e drejtë dallohet me anë të shenjave të pikësimit. Kur ligjërata e drejtë qëndron pas fjalëve të autorit, para saj vihen dy pika, fjala e parë e ligjëratës së drejtë fillon me shkronjë të madhe. Ligjërata e drejtë vihet midis thonjëzash:


Populli thotë: “Më mirë një vezë sot se një pulë mot.”


• Kur ligjërata e drejtë qëndron para fjalëve të autorit, pas saj vihet presje dhe vizë, fjalët e autorit fillojnë me shkronjë të vogël:


“Më mirë një vezë sot se një pulë mot”, - thotë populli.


• Në qoftë se ligjërata e drejtë është fjali


pyetëse ose nxitëse, në fund të saj vihet

pikëpyetje ose pikëçuditje dhe vizë:

“Sa u lodha sot!” – tha Blerta.


“Kur do të shkojmë?” – pyeti Zana.


• Kur fjalët e autorit futen në mes të ligjëratës së drejtë përdoren këto shenja pikësimi:


• Kur ligjërata e drejtë është një fjali e thjeshtë ose e përbërë, para dhe pas fjalëve të autorit vihet presje dhe vizë;

 
• Në qoftë se pjesa e dytë është një fjali tjetër, atëherë pas fjalëve të autorit vihet pikë dhe vizë;

• Në qoftë se pjesa e parë e ligjëratës së drejtë është fjali pyetëse ose nxitëse, ajo mbaron me pikëpyetje ose pikëçuditje.


• Para fjalëve të autorit vihet vizë, pas tyre pikë dhe vizë. 

cka eshte ligjerata e drejte,ceshte ligjerata e drejte,cfare eshte ligjerata e drejte,ligjerata e drejte shembuj,ligjerate e drejte shembuj,shembuj nga ligjerata e drejte,ligjerate e drejte shembuj 

Fjalitë e përbëra me bashkërenditje

Fjali të përbëra me bashkërenditje janë fjalitë e përbëra të paktën nga dy pjesë të pavarura që lidhen me njëra- tjetrën me lidhëza bashkërenditëse:

Kohët kalojnë dhe njerëzit ndryshojnë.


• Të dyja pjesët janë të pavarura mga njëra-tjetra dhe mund të përdoren me vete si fjali të thjeshta:


Kohët kalojnë. Njerëzit ndryshojnë.

 • Të përdorura si pjesë të fjalisë së përbërë ato lidhen me lidhëzën bashkërenditëse dhe. Nuk do të merren si fjali të përbëra me bashkërenditje, por si fjali të thjeshta me folje homogjene, të gjitha ato fjali kanë dy ose më shumë folje që kanë të përbashkët, përveç kryefjalës, të paktën edhe një gjymtyrë të dytë:

Fëmijët dëgjonin dhe zbatonin vetëm fjalët e mësuesit të tyre.


• Te fjalitë e përbëra me bashkërenditje, lidhëza bashkërenditëse që lidh dy pjesët (dhe) nuk mund të vihet në krye të fjalisë, pra fjalia e përbërë nuk mund të fillojë me të (Dhe njerëzit ndryshojnë… kohët kalojnë), do të ishte pa kuptim.


• Te fjalia e përbërë me bashkërenditje njëra pjesë nuk mund të futet në mes të pjesës tjetër (Kohët dhe njerëzit ndryshojnë), kalojnë do të ishte pa kuptim.


 Pjesët e fjalisë së përbërë me bashkërenditje mund të bashkohen edhe me lidhëza të përsëritura në krye të çdo pjese:

Ose do të ngrihem herët për të kapur autobusin, ose, pastaj, do të shkoj në këmbë. 


fjalite e perbera me bashkerenditje shqip,fjalite me bashkerendite,bashkrenditje shqip,fjali te perbera me bashkerendite shembuj,shembuj fjalisht me bashkerenditje shqip, cka jane fjalite e perbera me bashkerenditje,cjane fjalite e perbera me bashkerenditje 
Fjali të përbëra me bashkërenditje janë fjalitë e përbëra të paktën nga dy pjesë të pavarura që lidhen me njëra- tjetrën me lidhëza bashkërenditëse:

Kohët kalojnë dhe njerëzit ndryshojnë.


• Të dyja pjesët janë të pavarura mga njëra-tjetra dhe mund të përdoren me vete si fjali të thjeshta:


Kohët kalojnë. Njerëzit ndryshojnë.

 • Të përdorura si pjesë të fjalisë së përbërë ato lidhen me lidhëzën bashkërenditëse dhe. Nuk do të merren si fjali të përbëra me bashkërenditje, por si fjali të thjeshta me folje homogjene, të gjitha ato fjali kanë dy ose më shumë folje që kanë të përbashkët, përveç kryefjalës, të paktën edhe një gjymtyrë të dytë:

Fëmijët dëgjonin dhe zbatonin vetëm fjalët e mësuesit të tyre.


• Te fjalitë e përbëra me bashkërenditje, lidhëza bashkërenditëse që lidh dy pjesët (dhe) nuk mund të vihet në krye të fjalisë, pra fjalia e përbërë nuk mund të fillojë me të (Dhe njerëzit ndryshojnë… kohët kalojnë), do të ishte pa kuptim.


• Te fjalia e përbërë me bashkërenditje njëra pjesë nuk mund të futet në mes të pjesës tjetër (Kohët dhe njerëzit ndryshojnë), kalojnë do të ishte pa kuptim.


 Pjesët e fjalisë së përbërë me bashkërenditje mund të bashkohen edhe me lidhëza të përsëritura në krye të çdo pjese:

Ose do të ngrihem herët për të kapur autobusin, ose, pastaj, do të shkoj në këmbë. 


fjalite e perbera me bashkerenditje shqip,fjalite me bashkerendite,bashkrenditje shqip,fjali te perbera me bashkerendite shembuj,shembuj fjalisht me bashkerenditje shqip, cka jane fjalite e perbera me bashkerenditje,cjane fjalite e perbera me bashkerenditje 

Pjesëza, llojet e saj dhe shembuj

Pjesëza është pjesë e pandryshueshme e ligjëratës, që plotëson kuptimin e një fjale ose të një fjalie. Sipas kuptimit, pjesëzat grupohen në:

• Dëftuese;

• Përcaktuese – saktësuese;

• Përforcuese;

• Përafruese – veçuese ose kufizuese;

• Përafruese;

• Pohuese;

• Mohuese;

• Pyetëse;

• Dyshuese;

• Zbutëse;

• Emocionale shprehëse.



• Pjesëz dëftuese është: ja:


Ja erdhi Viti i Ri.



• Pjesëzat përcaktuese – saktësuese janë: mu, pikërisht, tamam etj.:


Pikërisht ai më ofendoi.



• Lidhëzat përforcuese janë: vetëm, veç, sidomos, veçanërisht etj.:


Unë vizitova gjyshen veç për pak kohë.

• Pjesëzat përafruese – veçuese ose kufizuese janë:

vetëm, veç, veçanërisht etj.:

Nxënësit pastruan oborrin, veçanërisht vajzat.



• Pjesëzat përafruese janë: afërsisht, afro, gati, rreth, pothuajse etj.:


Sot në shkollë gati u rrëzova.


• Pjesëzat pohuese janë: po, posi, po se po etj.:


Ai po lexonte librin.

• Pjesëzat mohuese janë: jo, nuk, s’, mos, as që etj.:

Ajo nuk e lexoi shtypin.

• Pjesëzat pyetëse janë: a, ë, e:

A erdhi nëna nga puna?



• Pjesëzat dyshuese janë: ndoshta, mbase, kushedi etj.:


Mbase ai tha të vërtetën.

• Pjesëzat zbutëse janë: pa, as, para, dot etj.:

Para bukës mora ilaçet.



• Pjesëzat emocionale shprehëse janë: ç’, pra, seç etj.:


Seç gjelbëroi fusha. 


pjesezat shqip,llojet e pjesezave,pjesezat shembuj,cka jane pjesezat,cfare jane pjesezat,cka eshte pjeseza,cfare eshte pjeseza
Pjesëza është pjesë e pandryshueshme e ligjëratës, që plotëson kuptimin e një fjale ose të një fjalie. Sipas kuptimit, pjesëzat grupohen në:

• Dëftuese;

• Përcaktuese – saktësuese;

• Përforcuese;

• Përafruese – veçuese ose kufizuese;

• Përafruese;

• Pohuese;

• Mohuese;

• Pyetëse;

• Dyshuese;

• Zbutëse;

• Emocionale shprehëse.



• Pjesëz dëftuese është: ja:


Ja erdhi Viti i Ri.



• Pjesëzat përcaktuese – saktësuese janë: mu, pikërisht, tamam etj.:


Pikërisht ai më ofendoi.



• Lidhëzat përforcuese janë: vetëm, veç, sidomos, veçanërisht etj.:


Unë vizitova gjyshen veç për pak kohë.

• Pjesëzat përafruese – veçuese ose kufizuese janë:

vetëm, veç, veçanërisht etj.:

Nxënësit pastruan oborrin, veçanërisht vajzat.



• Pjesëzat përafruese janë: afërsisht, afro, gati, rreth, pothuajse etj.:


Sot në shkollë gati u rrëzova.


• Pjesëzat pohuese janë: po, posi, po se po etj.:


Ai po lexonte librin.

• Pjesëzat mohuese janë: jo, nuk, s’, mos, as që etj.:

Ajo nuk e lexoi shtypin.

• Pjesëzat pyetëse janë: a, ë, e:

A erdhi nëna nga puna?



• Pjesëzat dyshuese janë: ndoshta, mbase, kushedi etj.:


Mbase ai tha të vërtetën.

• Pjesëzat zbutëse janë: pa, as, para, dot etj.:

Para bukës mora ilaçet.



• Pjesëzat emocionale shprehëse janë: ç’, pra, seç etj.:


Seç gjelbëroi fusha. 


pjesezat shqip,llojet e pjesezave,pjesezat shembuj,cka jane pjesezat,cfare jane pjesezat,cka eshte pjeseza,cfare eshte pjeseza

Çka është ndajfolja ?


Ndajfolja është pjesë e pandryshueshme e ligjëratës, që plotëson para së gjithash foljen, duke treguar mënyrë, vend, kohë, sasi. 

Ndajfoljet mund të plotësojnë edhe një mbiemër ose ndajfolje tjetër.

cka eshte ndajfolja,cfare eshte ndajfolja,ndajfolja shqip,cka quajme ndajfolje,ndajfolja ne shqip,ndajfolje shqip,ndajfolja shqip,ndajfolja shqip,ceshte ndajfolja shqip,ndajfolje shqip,ndajfolja gramatike, cka tregon ndajfolja,cfare tregon ndajfolja,cna tregon ndajfolja

Ndajfolja është pjesë e pandryshueshme e ligjëratës, që plotëson para së gjithash foljen, duke treguar mënyrë, vend, kohë, sasi. 

Ndajfoljet mund të plotësojnë edhe një mbiemër ose ndajfolje tjetër.

cka eshte ndajfolja,cfare eshte ndajfolja,ndajfolja shqip,cka quajme ndajfolje,ndajfolja ne shqip,ndajfolje shqip,ndajfolja shqip,ndajfolja shqip,ceshte ndajfolja shqip,ndajfolje shqip,ndajfolja gramatike, cka tregon ndajfolja,cfare tregon ndajfolja,cna tregon ndajfolja

Zgjedhimi i foljes


 Zgjedhimi i foljes

Folja ka tri zgjedhime:

• Zgjedhimi i parë, i cili mbaron me (J);

• Zgjedhimi i dytë, i cili mbaron me bashkëtingëllore;


• Zgjedhimi i tretë, i cili mbaron me zanore.


folja zgjedhimi,zgjedimi i foljes,folja dhe zgjedhimi,zgjedhimi i foljes,folja e zgjedhuar,zgjedimi folja,folja ne zgjedhimi,sa zgjedhime i ka folja,zgjedhimet e foljes,folja zgjedhimet,cilat jane zgjedhimet e foljes 

 Zgjedhimi i foljes

Folja ka tri zgjedhime:

• Zgjedhimi i parë, i cili mbaron me (J);

• Zgjedhimi i dytë, i cili mbaron me bashkëtingëllore;


• Zgjedhimi i tretë, i cili mbaron me zanore.


folja zgjedhimi,zgjedimi i foljes,folja dhe zgjedhimi,zgjedhimi i foljes,folja e zgjedhuar,zgjedimi folja,folja ne zgjedhimi,sa zgjedhime i ka folja,zgjedhimet e foljes,folja zgjedhimet,cilat jane zgjedhimet e foljes 

Përemri lidhor

Përemra lidhorë janë përemrat me të cilët i referohemi një fjale a një fjalie të tërë. 

Ata zënë vendin e një grupi emëror ose të një përemri dhe shërbejnë për të lidhur dy pjesë të një fjalie të përbërë:

Poshtë urës dukeshin varkat që notonin.

 
Ata janë: që, i cili, e cila, të cilët etj. 

peremri lidhor shqip,cka eshte peremri lidhor,cfare eshte peremri lidhor,peremer lidhor shqip,cka quajme peremer lidhor,cfare eshte peremri lidhor,cilet jane peremrat lidhor,cilat jane peremrat lidhor,peremri lidhor shembuj,peremri lidhor shqip,
Përemra lidhorë janë përemrat me të cilët i referohemi një fjale a një fjalie të tërë. 

Ata zënë vendin e një grupi emëror ose të një përemri dhe shërbejnë për të lidhur dy pjesë të një fjalie të përbërë:

Poshtë urës dukeshin varkat që notonin.

 
Ata janë: që, i cili, e cila, të cilët etj. 

peremri lidhor shqip,cka eshte peremri lidhor,cfare eshte peremri lidhor,peremer lidhor shqip,cka quajme peremer lidhor,cfare eshte peremri lidhor,cilet jane peremrat lidhor,cilat jane peremrat lidhor,peremri lidhor shembuj,peremri lidhor shqip,

Përemri pronor

Përemri pronor tregon se sendi i dhënë i përket një vete të caktuar.

• Çdo pronor ka dy palë trajta, në gjininë mashkullore dhe femërore dhe në numrin njëjës e shumës: shoku im – shoqja ime, libri yt – librat e tu.


• Zakonisht përemri pronor vendoset pas emrit që përcakton: shkolla jonë. Por, ndonjëherë ai vendoset edhe para emrit: im atë.


Përemri pronor i vetës së parë tregon se sendi i përket folësit ose një grupi ku bën pjesë edhe folësi: libri im, libri ynë.

 
• Përemri pronor i vetës së dytë tregon se sendi i përket bashkëbiseduesit ose një grupi ku bën pjesë edhe bashkëbiseduesi: topi yt, topi juaj.

• Përemri pronor i vetës së tretë tregon se sendi i përket dikujt që nuk është i pranishëm në bisedë: makina e tij, makina e tyre. 

Për vetën e tretë përdoret dhe përemri pronor i vet, që tregon se sendi i përket kryefjalës së fjalisë: makina e vet.

• Përemri pronor ka forma të veçanta për të dyja gjinitë në tri vetat.

 
• Gjinia femërore e përemrave pronorë formohet:

- duke ruajtur trajtën e gjinisë mashkullore: libri juaj – fletorja juaj;

- duke ndryshuar vetëm nyjën (pronorë të vetës III): i tij – e tij, i saj – e saj, i tyre – e tyre;


- duke i shtuar trajtës së gjinisë mashkullore mbaresat –e dhe –a: im – ime, e tu – e tua;


- me trajtë të ndryshme nga ajo e mashkullores: yt – jote, ynë – jonë.


• Përemrat pronorë përdoren në njëjës dhe në shumës: libri im – librat e mi, libri ynë – librat tanë. 

cka eshte peremri pronor,peremri pronor shqip,peremri pronor gramatike shqip,peremer pronor,peremrat pronor,cilet jane peremrat pronor,peremer pronor,mbaresat e peremrave pronor,peremrat pronor 
Përemri pronor tregon se sendi i dhënë i përket një vete të caktuar.

• Çdo pronor ka dy palë trajta, në gjininë mashkullore dhe femërore dhe në numrin njëjës e shumës: shoku im – shoqja ime, libri yt – librat e tu.


• Zakonisht përemri pronor vendoset pas emrit që përcakton: shkolla jonë. Por, ndonjëherë ai vendoset edhe para emrit: im atë.


Përemri pronor i vetës së parë tregon se sendi i përket folësit ose një grupi ku bën pjesë edhe folësi: libri im, libri ynë.

 
• Përemri pronor i vetës së dytë tregon se sendi i përket bashkëbiseduesit ose një grupi ku bën pjesë edhe bashkëbiseduesi: topi yt, topi juaj.

• Përemri pronor i vetës së tretë tregon se sendi i përket dikujt që nuk është i pranishëm në bisedë: makina e tij, makina e tyre. 

Për vetën e tretë përdoret dhe përemri pronor i vet, që tregon se sendi i përket kryefjalës së fjalisë: makina e vet.

• Përemri pronor ka forma të veçanta për të dyja gjinitë në tri vetat.

 
• Gjinia femërore e përemrave pronorë formohet:

- duke ruajtur trajtën e gjinisë mashkullore: libri juaj – fletorja juaj;

- duke ndryshuar vetëm nyjën (pronorë të vetës III): i tij – e tij, i saj – e saj, i tyre – e tyre;


- duke i shtuar trajtës së gjinisë mashkullore mbaresat –e dhe –a: im – ime, e tu – e tua;


- me trajtë të ndryshme nga ajo e mashkullores: yt – jote, ynë – jonë.


• Përemrat pronorë përdoren në njëjës dhe në shumës: libri im – librat e mi, libri ynë – librat tanë. 

cka eshte peremri pronor,peremri pronor shqip,peremri pronor gramatike shqip,peremer pronor,peremrat pronor,cilet jane peremrat pronor,peremer pronor,mbaresat e peremrave pronor,peremrat pronor 

Përemri dëftor

Përemrat dëftorë tregojnë qenie, sende ose tipare të tyre që ndodhen afër ose larg folësit.

• Ata janë: ky/kjo, këta/këto, i tillë, i këtillë etj.


• Përemri dëftor përdoret më vete ose i shoqëruar me emër:


I çmoj ata burra që janë mbledhur. 

peremrat deftore,cilet jane peremrat deftore,deftimi,peremri deftore shqip,kur perdoret peremri deftore,cka tregon peremri deftore,peremer deftore,cka tregojn peremrat deftore,cka quajme peremri deftore,cka eshte peremri deftore,cfare eshte peremri deftore

Përemrat dëftorë tregojnë qenie, sende ose tipare të tyre që ndodhen afër ose larg folësit.

• Ata janë: ky/kjo, këta/këto, i tillë, i këtillë etj.


• Përemri dëftor përdoret më vete ose i shoqëruar me emër:


I çmoj ata burra që janë mbledhur. 

peremrat deftore,cilet jane peremrat deftore,deftimi,peremri deftore shqip,kur perdoret peremri deftore,cka tregon peremri deftore,peremer deftore,cka tregojn peremrat deftore,cka quajme peremri deftore,cka eshte peremri deftore,cfare eshte peremri deftore

Cilët janë llojet e përemrave ?

Dallojmë disa lloje përemrash:

• Përemrat vetorë: unë, ti ai/ajo (njëjës) – ne, ju, ata/ato (shumës);

• Përemrat vetvetorë: vetja, vetvetja…;

• Përemrat dëftorë: ky/kjo, këta/këto, i tillë, i këtillë…;

• Përemrat pronorë: imi, yti, asaj, jonë, juaj…;

• Përemrat pyetës: kush?, cili?, cila?, çfarë?...;

• Përemrat lidhorë: që, i cili, e cila, të cilët…;

• Përemrat e pacaktuar: dikush, askush, të gjithë… . 


llojet e peremrit shqip,llojet e peremrave,peremrat shqip,peremrat vetore,peremrat deftore shqip,peremrat pronore,peremrat pyetes,peremrat lidhore,peremrat e pacaktuar,peremrat vetvetore,cilet jane llojet e peremrave shqip
Dallojmë disa lloje përemrash:

• Përemrat vetorë: unë, ti ai/ajo (njëjës) – ne, ju, ata/ato (shumës);

• Përemrat vetvetorë: vetja, vetvetja…;

• Përemrat dëftorë: ky/kjo, këta/këto, i tillë, i këtillë…;

• Përemrat pronorë: imi, yti, asaj, jonë, juaj…;

• Përemrat pyetës: kush?, cili?, cila?, çfarë?...;

• Përemrat lidhorë: që, i cili, e cila, të cilët…;

• Përemrat e pacaktuar: dikush, askush, të gjithë… . 


llojet e peremrit shqip,llojet e peremrave,peremrat shqip,peremrat vetore,peremrat deftore shqip,peremrat pronore,peremrat pyetes,peremrat lidhore,peremrat e pacaktuar,peremrat vetvetore,cilet jane llojet e peremrave shqip

Lakimi i mbiemrit - gjinia mashkullore-numri njëjës

Lakimi i mbiemrit - gjinia mashkullore-numri njëjës  

Trajta e pashquar
Trajta e shquar
Emërore: (një) djalë i mirë
Emërore: djali i mirë
Gjinore: i,e (një) djali të mirë
Gjinore: i,e djalit të mirë
Dhanore: (një) djali mirë
Dhanore: djalit të mirë
Kallëzore: (një) djalë të mirë
Kallëzore: djalin e mirë
Rrjedhore: prej (një) djali të mirë
Rrjedhore: prej djalit të mirë
lakimi i mbiemrit shqip,lakimet e mbiemrave,gjinia mashkullore mbiemri gramatike,numri njejes
Lakimi i mbiemrit - gjinia mashkullore-numri njëjës  

Trajta e pashquar
Trajta e shquar
Emërore: (një) djalë i mirë
Emërore: djali i mirë
Gjinore: i,e (një) djali të mirë
Gjinore: i,e djalit të mirë
Dhanore: (një) djali mirë
Dhanore: djalit të mirë
Kallëzore: (një) djalë të mirë
Kallëzore: djalin e mirë
Rrjedhore: prej (një) djali të mirë
Rrjedhore: prej djalit të mirë
lakimi i mbiemrit shqip,lakimet e mbiemrave,gjinia mashkullore mbiemri gramatike,numri njejes

Emrat e përgjithshëm dhe të përveçëm

Emra të përgjithshëm janë emrat që tregojnë qenie ose sende në mënyrë të përgjithshme: djalë, vajzë, mal, kukull etj.

Emra të përveçëm janë emrat që tregojnë qenie ose sende të dalluar nga të tjerët që i përkasin të njëjtës klasë: Korabi (mal), Çufo (derr) etj. Emrat e përveçëm shkruhen gjithmonë me shkronjë të madhe.


cka jane emrat e pergjitshem,cfare jane emrat e pergjitshem,cka jane emrat e pervecem,emrat e perveqem shqip,emrat e pergjitshem shqip,gramatike emrat, 
Emra të përgjithshëm janë emrat që tregojnë qenie ose sende në mënyrë të përgjithshme: djalë, vajzë, mal, kukull etj.

Emra të përveçëm janë emrat që tregojnë qenie ose sende të dalluar nga të tjerët që i përkasin të njëjtës klasë: Korabi (mal), Çufo (derr) etj. Emrat e përveçëm shkruhen gjithmonë me shkronjë të madhe.


cka jane emrat e pergjitshem,cfare jane emrat e pergjitshem,cka jane emrat e pervecem,emrat e perveqem shqip,emrat e pergjitshem shqip,gramatike emrat, 

Çka është emri ?

Emri është pjesë e ndryshueshme e ligjëratës, që emërton diçka.


Mësoni më shumë rreth gramatikës duke klikuar gramatika

cka eshte emri,ceshte emri,emri shqip,cfare eshte emri,cka quajme emer,cfare quajme emer,emer shqip,emri shqip,emri gramatike,qka quajme gramatike,gramatika shqip,gramatika shqip,emri domethenja,domethenja e emrit
Emri është pjesë e ndryshueshme e ligjëratës, që emërton diçka.


Mësoni më shumë rreth gramatikës duke klikuar gramatika

cka eshte emri,ceshte emri,emri shqip,cfare eshte emri,cka quajme emer,cfare quajme emer,emer shqip,emri shqip,emri gramatike,qka quajme gramatike,gramatika shqip,gramatika shqip,emri domethenja,domethenja e emrit

Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë

Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë ka lidhje të drejtpërdrejtë me foljen dhe përdoret gjithmonë i shoqëruar me trajtë të shkurtër të përemrit vetor. 

Mund të marrin kundrinor të zhdrejtë foljet kalimtare dhe jokalimtare,veprore dhe joveprore.


Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë u përgjigjet pyetjeve:


kujt?, cilit?, cilës?, cilëve?, cilave?.

Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë  është
një grup emëror (i shprehur me një emër, një përemër ose me një emër dhe një përcaktor) në rasën dhanore, që shoqërohet gjithnjë nga një trajtë e shkurtër e përemrit vetor në rasën dhanore.
 
• Ai ndërtohet gjithmonë pa parafjalë dhe tregon sende ose qenie mbi të cilat bie veprimi i shprehur nga folja.

• Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë luan rol të rëndësishëm, është plotës kryesor. Ai nuk është i lidhur me foljen aq sa kundrinori i drejtë. 

kundrinori i zhdrejte,kundrinorii zhdrejt,kundrinori shqip 
Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë ka lidhje të drejtpërdrejtë me foljen dhe përdoret gjithmonë i shoqëruar me trajtë të shkurtër të përemrit vetor. 

Mund të marrin kundrinor të zhdrejtë foljet kalimtare dhe jokalimtare,veprore dhe joveprore.


Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë u përgjigjet pyetjeve:


kujt?, cilit?, cilës?, cilëve?, cilave?.

Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë  është
një grup emëror (i shprehur me një emër, një përemër ose me një emër dhe një përcaktor) në rasën dhanore, që shoqërohet gjithnjë nga një trajtë e shkurtër e përemrit vetor në rasën dhanore.
 
• Ai ndërtohet gjithmonë pa parafjalë dhe tregon sende ose qenie mbi të cilat bie veprimi i shprehur nga folja.

• Kundrinori i zhdrejtë pa parafjalë luan rol të rëndësishëm, është plotës kryesor. Ai nuk është i lidhur me foljen aq sa kundrinori i drejtë. 

kundrinori i zhdrejte,kundrinorii zhdrejt,kundrinori shqip 

Trajta e shquar dhe e pashquar e emrit

Trajta themelore e emrit është rasa emërore e pashquar. 

Nga trajta themelore ose parësore i fitojmë format e tjera gramatikore të emrit (trajtat).


Emrat, si në njëjës ashtu edhe në shumës, përdoren në dy trajta:



a) në trajtë të pashquar dhe


b) në trajtë të shquar shquar.


Emri në trajtën e pashquar tregon qenie, sende ose dukuri në përgjithësi, në mënyrë të papërcaktuar. P.sh.: një nxënës, një punëtor, një mendim, një mace, një laps etj.


Emri në trajtën e shquar tregon qenie, sende ose dukuri të tjera, të veçuara nga gjërat e tjera të llojit të vet. P.sh.: nxënësi, punëtori, mendimi, macja, lapsi etj.
 
Formë përfaqësuese (bazë) e emrit është trajta e pashquar, numri njëjës, rasa emërore: djalë, vajzë, shkollë, lule, letër, njeri, kompjuter, lepur, qen, piano etj.

Trajta e shquar e emrit formohet duke i pasvendosur formës përfaqësuese nyjën shquese, përkatësisht mbaresën:

a) për emrat e gjinisë mashkullore -i ose -u dhe

b) për emrat e gjinisë femërore -a ose -ja. 

trajta e shquar e e mrit, trajta e pashquar e emrit, emri trajta e shquar,emri trajta e pashquar, trajta e pashquar emri, trajta e shquar gramatike, gramatike trajta e shquar e emrit, trajta e pashquar gramatike trajta e emrit
Trajta themelore e emrit është rasa emërore e pashquar. 

Nga trajta themelore ose parësore i fitojmë format e tjera gramatikore të emrit (trajtat).


Emrat, si në njëjës ashtu edhe në shumës, përdoren në dy trajta:



a) në trajtë të pashquar dhe


b) në trajtë të shquar shquar.


Emri në trajtën e pashquar tregon qenie, sende ose dukuri në përgjithësi, në mënyrë të papërcaktuar. P.sh.: një nxënës, një punëtor, një mendim, një mace, një laps etj.


Emri në trajtën e shquar tregon qenie, sende ose dukuri të tjera, të veçuara nga gjërat e tjera të llojit të vet. P.sh.: nxënësi, punëtori, mendimi, macja, lapsi etj.
 
Formë përfaqësuese (bazë) e emrit është trajta e pashquar, numri njëjës, rasa emërore: djalë, vajzë, shkollë, lule, letër, njeri, kompjuter, lepur, qen, piano etj.

Trajta e shquar e emrit formohet duke i pasvendosur formës përfaqësuese nyjën shquese, përkatësisht mbaresën:

a) për emrat e gjinisë mashkullore -i ose -u dhe

b) për emrat e gjinisë femërore -a ose -ja. 

trajta e shquar e e mrit, trajta e pashquar e emrit, emri trajta e shquar,emri trajta e pashquar, trajta e pashquar emri, trajta e shquar gramatike, gramatike trajta e shquar e emrit, trajta e pashquar gramatike trajta e emrit

Namazi

Syzat