Ruaje këtë postim Ruaje këtë postim

Merrni njoftime per postimet e reja

Search This Blog

Showing posts with label Komente letrare. Show all posts
Showing posts with label Komente letrare. Show all posts

Mbi tregimin "KUKULLA TE NGRIRA" të Robert Martikos

Astrit Lulushi

Janë këto Kukulla, megjithëse të ngrira, që nxisin mendimin dhe i japin jetë vështrimit duke e bërë atë sa të thellë edhe të mprehtë. Eshtë fjala për katër kukulla, si katër stinët, secila me bukuri të vecantë. Nëpermjet tregimit, plot kthesa të papritura në një rrugë rrethanash të rastit, si në ekran me imazhe të krijuara nga fuqia e fjalës, Robert Martiko e shpie lexuesin në një kohë tjetër me bëma që nuk zhbëhen, vite që nuk kthehen, të humbura por jo pa gjurmë. “M’u desh pothuajse një jetë e tërë për ta kuptuar këtë!”, thotë Martiko, ndërsa tregon, në vetën e parë, e me pak shpresë, nga shtrati i një spitali.


Kukullat e tregimit, që e bëjnë Martikon të flasë, apo ai i vë në shërbim të tregimit, janë vajza-kukulla jo robotike, jo me kurdisje, por të ngrira, si ato që kishte ëndërruar të luante në fëmijërinë tij, por nuk e kishin lënë, jo sepse ishte djalë.

Personazhi, emigrant, është punësuar në një familje të pasur suedeze, ku ai pësoi edhe  zhgënjimin e parë të jetës në perëndim kur u njoh me njerëz fisnikë. Ky ishte një dy here zhgënjim, pozitiv, pas një jete mes gënjeshtrave.

Krishtlindjet po afronin dhe cifti Swedberg, kishte përgatitur surprizat e radhës për fëmijët e vet, e njerëzit e tjerë e të ftuarit e shumtë. Cfarë ishin ato?

“…u duk se sekreti i çiftit Swedberg do të merrej vesh qysh më parë”, thotë personazhi i tregimit, duke përmendur më parë se Swedberg është personi që e kishte punësuar dhe e kishte ndihmuar, “..derisa u sëmura përsëri. Ndërkohë, ai nuk harronte të më ftonte në çdo festë që bënte familja e tij. Aq sa tani unë ndihem në gjirin e saj si njeri i tyre”. Ata nuk mbanin më sekrete.

Kukullat vinin nga vende të largët si Tahiti, Hawai Japonia, “mbasi për europianët joshja prej këtyre femrave ekzotike, me një bukuri aq të rrallë, ka qenë përherë tepër e madhe…deri me rënien së Murit..kur këtyre emrave filluan t’u shtoheshin edhe ato të disa vendeve që dikur gjendeshin mbas Perdes së Hekurt.”, ku më parë mendohej se nga mungesat ushqimore e varfëria, bukuria ishte shuar.

Kukullat mbërritën me kamjon: “duke u larguar, shoferi nuk harroi të më merrte firmën. Ndërkohë unë i kërkova atij të shtonte në faturën e agjencisë së transportit shënimin: llogaria u shlye. Ja një mosbesim i tepruar,...ndoshta një atavizëm lindor! dhe si për të shlyer gabimin i zgjat shoferit 10 euro, për të pirë një kafe”. Eshtë ndjenja që njeriu provon kur arrinë të njoh vetëveten.

Dhe aty ku një surprizë merr fund, tjetra fillon, sepse ndërsa harrohesh pas leximit, Martiko, magjishëm i shndërron fjalët në imazhe: “Ishin katër kuti të mëdha prej druri të lustruar, me ngjyrë të kuqërreme, në të cilat disa etiketa prej letre të plastifikuar ngjyrë rozë thoshnin se në secilën prej tyre gjendej e mbyllur një vajzë e re...”.

Por në këtë mjedis miqësor, në prag feste, një gjë sikur nuk shkonte: “prania e ftohtë si e ngrirë  e një inxhinieri arkitekt, disi të pakomunikueshëm dhe snob, më turbullonte lehtë”. Në jetë ai ishte ndeshur shpesh me njerëz të tille, dhe dinte nga t’i hidhte sytë, për të dalë nga keqardhja që ndjente, jo për veten; “..u ngroha diçka në vijim vetëm kur mendova se, në fund të fundit, qëndrimi i tij ishte diçka që i bezdiste edhe të tjerët”.

Kukulla e parë, ishte aziatike, e dyta më e bukur se e para, por çuditërisht tepër e zbehtë. Dhe Martiko me prozën e tij poetike vazhdon: “Nën një lloj bukurie me tipare klasike, dallohej diçka fëminore, tretur në një pamje serioze…diçka si një vel trishtimi, shkaktuar si prej një gabimi, që edhe në gjumë shpërndan qetësisht helmin e tij”.

Dhe kukulla sado e ngrirë, “Ishte një bukuri e rrallë, delikate, prekëse dhe njëkohësisht tragjike. Ndieva fatalitetin…në formën e asaj dorës së pamëshirshme të shkëputur nga pjesët e tjera të trupit, të më shtrëngonte më mizorisht në fyt”.

Në këtë gjendje iu afrua kukullës së tretë. “më shfaqej në kokë mendimi se këtë kukull unë e njihja qysh më parë në një vend..ku lodrat e paka prej druri i mbanin të mbyllura me çelës. Na i jepnin vetëm kur ca inspektorë seriozë u vinin mësueseve për kontroll. Por ata pothuajse nuk vinin kurrë..”.

Kur hapi kutinë dhe pa kukullën e katërt, ai ndjehu t’i përforcohej era misterioze “e një fëmjërie të largët, kënga e mistershme e bulkthit netëve të vakta të verës…sëbashku me kujtime të turbullta njerëzish pothuaj të harruar, dashuri të vjetra të mjegulluara, më tepër platonike, të parealizuara….Çudi! Ndiej të mos më ndahet nga thellësitë e shpirtit edhe ajo pjesa e bukur, e ëmbël e ca njerëzve të ndershëm, të brishtë, të lëne pas dore, që kam patur fatin të
njoh në Shqipëri”.

Tregimi i Martikos vazhdon edhe më tej, duke krijuar atë ndjesinë që lë prerja e shpejtë, e befasishme dhe e thellë, që aty-për-aty e bën dhembjen të mos ndjehet. A është kjo ndjenje që njeriu provon kur jeta i afrohet rrethit të saj te plotë? Kështu edhe në tregim, dhembja vjen pas gjithë mbresave të tjera: “Me interesimin e zotit Olaf (Swedberg) tani ndodhem i shtruar këtu në Sahlgrenska, ku mjekët përpiqen të më shërojnë prej një sëmundje të vjetër në mëlçi. Do të më
mbajnë këtu edhe nja dy-tri ditë. Për shërimin tim thuhet se nuk kanë më shpresë”, megjithese mes miqve e njerëzve të mirë, për të cilët i kishin thënë se duhej t’i urrente, ndërsa tani i admironte dhe shprehjen "klasë borgjeze" prej kohësh e kishte fshirë nga fjalori.
loading...

“Zazen” - Ag Apolloni - Analiza (komenti)



Novela “Zazen” nga Ag APOLLONI, trajton fatin e një të riu kosovar që pasi mbaron studimet, kthehet në vendlindje, por ky kthim bëhet tragjik për të, pasi që ai si shkollar shpërfillet nga komuna, keqkuptohet nga katundi, shpallet i çmendur nga familja.

"Zazen" ndërlidh një shumësi temash: sociale, filozofike, politike, nacionale, religjioze etj.

“Zazen” rrëfen ankthin dhe jetën tragjikomike të Zen Zabelit, i cili ka shumë ide, pak kërkesa e aspak mundësi.

Ag Apolloni analiza zazen, analiza letrare, analiza shqip, komente shqip
loading...

Komenti i veprës ''Iza e Bela'' nga Dashamir Cacaj


Këtë libër autori e ka titulluar Shkurtime për fëmijë.

Personazhi kryesor është një arush dembel, i cili shëtiti të gjithë vendin për të jetuar si parazit në krahët e të tjerëve.

Por në fund ai e kupton se pa punuar vetë, nuk ka të mira.
loading...

Komenti i veprës “Si e hëngri halla ngjalën” nga Dashamir Cacaj


“Si e hëngri halla ngjalën” është një libër me humor e satira.

Ky libër përmban 25 tregime, ndër të cilat përmendim: “Një medaljon që të tremb”, “Mëngjeset e vjeshtës”, “Histori me frikë”, “Një këngë ndryshe e gjinkallës së humorit shkodran”, “Një krimb bëhet bollë” etj.
loading...

Komenti i tregimit “Mysafiret e Çajupit”



“Mysafiret e Çajupit” është tregim për fëmijët e moshës së mesme shkollore. 

U përgatit për shtyp dhe u pajis me shënime nga Bedri Dedja. 

Pavarësisht, nëse Çajupi e shkroi apo nuk e shkroi këtë tregim posaçërisht për fëmijë, është vështirë të gjesh në prozën tonë të paraçlirimit tregime të tjera si ky, që t’i jenë përshtatur kaq bukur shijes letrare dhe natyrës së fëmijës.
loading...

Analiza e veprës ''Përralla shqiptare'' nga Virgjil Muçi



Qe e mos na qe na ishte njëherë Qenka që mos na qoftë Ishte mos na ishte...Kishte pas qenë... Qenkërke mos na qenkërke një herë e një kohë...? Kështu nisin përrallat e rrëfyera nga Virgjil Muçi, njëlloj si ato të rrëfyera në gjuhën shqipe njëmijë ose dymijë vjet më parë. Asgjë nuk ka prekur rishkruesi i këtyre rrëfenjave nga rrashku i përrallave origjinale. Megjithatë, ato nuk kanë mbetur ashtu siç kanë pas qenë vjelë nga goja e popullit. Që prej dhjetë vjetësh, Virgjil Muçi i ka përzgjedhur dhe ripërpunuar. Burimi i tyre, lënda që ata kanë punuar, ka qenë folklori. Bibliografia që ka shfrytëzuar Muçi nis me katër vëllimet e Folklorit shqiptar ose “Proza Popullore”, botuar në 1963 dhe 1966 dhe të paribotuara më vonë. Por nuk mbarojnë këtu librat që ka shfrytëzuar autori për katër vëllimet e ripunuara të “Përrallave Shqiptare”, ndër të cilët dy të parat titullohen “Përralla shqiptare për 100+ 1 natë” në volumin një dhe dy, ndërsa i treti thjesht “Përralla Shqiptare”. “Prrallat Kombtare” të botuara në Shkodër më 1942 nga P. Donat Kurti, në Vjenë nga Thimi Mitko më 1924, Spiro Dine, në Sofie më 1908, Stavro Frashëri, në Durrës më 1936, “Visaret e Kombit”, vëllimi i 1939-ës, “Përrallat e Institutit Albanalogjik të Prishtinës” të 1979-ës, janë disa nga librat, jo edhe të shumtë me përralla shqiptare, që ka shfrytëzuar autori.
loading...

Komenti i veprës “Heshtja që të ther shpirtin” nga Fadil Kraja


Heshtja që të ther shpirtin” është një libër me tregime e skica që autori ia kushton qytetit të tij, Shkodrës bujare, që dhimbjes dhe qëndresës së kosovarëve u hapi madhërisht portën e shtëpisë dhe të zemrës, u fali dashurinë e saj të pashembullt.

Disa nga tregimet dhe skicat që përmban libri janë: “Heshtja që të ther në shpirt”, “Komshiu”, “Lypsarja nga Drenica”, “Pështyma”, “Xhamthyesi”, “Duke pritur Labeatin”, “Shqipja prej ari”, “Mos qaj”, “Shqetësimi i aktorit”, “Dasma”, “Kthimi i jetës mbi gërmadha”, “Kryqi i Milloradit”, “Bij të Shqipes”, “E papritura” etj.
loading...

Komenti i romanit “Ikja e pëllumbave” i autorit Viktor Canosinaj


Romani “Ikja e pëllumbave” i autorit Viktor Canosinaj është ribotuar në vitin 2003 nga shtypshkronja “Konica”. 

Është një roman që ka marrë shkas nga trazirat e vitit 1997. 

Sidomos muaji mars i këtij viti, ka lënë pasoja shumë të rënda në formimin psikologjik të fëmijëve shqiptar. 

Autori na jep një tabllo shumë të qartë të ngjarjeve të asaj kohe.
loading...

Komenti i romanit ''Në rrugë'' nga Viktor Canosinaj


Në romanin 'Në rrugë'' tregohet jeta e të rinjve shqiptarë në vitet 1994.

Këtë libër autori ia kushton të gjithë atyre fëmijëve shqiptarë që, me prindërit apo të vetmuar, rrezikuan drejt emigracionit.

Romani është gjithashtu një homazh për fëmijët viktima të tragjedisë së Otrantos.
loading...

Komenti i veprës “Legjenda shqiptare 1” nga Nexhat Tafa


“Legjenda shqiptare 1” është një nga legjendat me të bukura Shqiptare.

Ajo tregon historinë e një familje që kishte disa djem dhe një vajzë.

Vajza martohet larg. Vëllai i vogël i jep fjalën nënës se sa herë të donte ai do ti sillte motrën në shtëpi.

Por një fatkeqësi bie dhe të gjithë vëllezërit vdesin.

Nena e dëshpëruar kërkon vajzën.

Legjenda tregon se si vëllai i vogël Kostantini çohet nga varri dhe e sjell motrën tek e ëma.

Legjenda erdhi deri në ditët tona për të na treguar se besa dhe fjala e dhëne ka qenë dhe mbetet vlera më e rëndësishme që paraardhësit tanë na e lanë si trashëgimi në shekuj.
loading...

Komenti i veprës “Ishte një lajthishtë” nga Skënder Temali


“Ishte një lajthishtë” është poemë për fëmijë që autori ua kushton mbesave të tija Nimfës dhe Redonës.

Autori e fillon poemën me shprehjen shumë të pëlqyer për fëmijë “Ishte seç na ishte”, pastaj vijon poemën duke përshkruar një lajthishte, pemët, frutat dhe kafshët që ndodheshin aty.

Fëmijët nga kjo poemë marrin shumë njohuri mbi natyrën, kafshët, pemët etj.
loading...

Komenti i veprës “Dredhia e gjinkallës” nga Xhahid Bushati


“Dredhia e gjinkallës” është një libër për fëmijë, me përralla.

Libri përmban 8 përralla: “Gjethja e vogël”, “Kush e zgjoi ketrushin Stik?”, “Dredhia e gjinkallës”, “Drita e xixellonjës”, “Këmbëngulja e rrezeve flokarta”, “Përrallë e re për arushin Zelo”, “Kokrra e grurit ecte”, “Dhurata Ngatërrestare”.

Personazhet e këtyre përrallave janë kafshët dhe fabula është mjaft e qartë dhe e kapshme për fëmijët. Përrallat gjithashtu janë të ilustruara me figura.
loading...

Komenti i veprës ''Tregimet e së shtunës'' nga Skënder Drini


Tregimet e së shtunës është një libër me 11 tregime shumë interesante për fëmijët.

Në disa tregime autori nxjerr në pah bukurinë e qytetit të tij, por edhe problemet që ai ka patur në të kaluarën.

Interesant është tregimi i fundit “Një natë në mes të botës së shahut”.

Në tregim flitet për Agronin, i cili në ëndërr hyn në botën e magjishme të lojës së shahut.
loading...

Komenti i veprës “Shtëpia e pranverës” nga Shkëlzen Zalli


“Shtëpia e pranverës” është një libër me poezi për fëmijë. 

Libri përmbledh 51 poezi dhe është fitues i çmimit kombëtar. 

Ka vlera argëtuese dhe edukative. 

Në këtë libër veçojmë disa poezi si: “Djali dhe kanarina”, “Lutja e gjyshit”, “Ah moj erë hutaqe”, “Tri përgjigjet e Lekës” etj.
loading...

Analiza e përrallës “Bjer topuz” nga Fadil Kraja


“Bjer topuz” është përrallë për fëmijë e shkruar nga autori shkodran Fadil Kraja.

Një djalë i varfër që jetonte vetëm me të ëmën dhe motrën vendos të shkojë në kurbet. Pas shumë peripecish ai punësohet tek një zdrukthëtarë. Pasi mëson shumë mirë punën, pas katër vitesh vendos të kthehet pranë familjes së tij.

Mjeshtri para se ai të ikte i jep me vete një sofër magjike, e cila sa herë urdhërohej “tavolinë shtro” u mbushte me të gjitha të mirat. Rrugës,djaloshi ndalon në një han. Aty pronari i hanit ia ndërron sofrën magjike me një sofër të zakonshme.

Pasi shkon tek njerëzit e tij, ai e kupton se sofra ishte e ndërruar. I pikëlluar kthehet tek zdrukthëtari, i cili këtë herë i dhuron një topuz magjik e që sa herë urdhërohej “vër topuz”, ai të binte dhe nuk ndalonte deri sa të urdhërohej “boll topuz”.

Atëherë djali kthehet tek hanxhiu dhe vë në punë topuzin. Aq shumë e goditi topuzi hanxhiun, sa u detyrua t’ia kthente sofrën përsëri. Me tu kthyer djali në shtëpi, i gostiti të gjithë miqtë e tij dhe jetoi i lumtur pranë familjes.
loading...

Komenti i veprës “Zogu i Blertës” nga Sokol Jakova


Zogu i Blertës” është një libër që përmban 11 tregime të shkurtra për fëmijë.

Subjekti është i thjeshtë dhe shumë tërheqës për fëmijët që sapo kanë filluar të lexojnë.

Disa nga titujt e tregimeve janë: “Nani – nani, çupën o!”, “Dhurata me e mirë”, “Në kopshtin zoologjik”, “Gara e biçikletave”etj.
loading...

Analiza e romanit “Qeni milioner” nga Viktor Canosinaj


Qeni milioner” është një roman për moshat 9-12 vjeç. 

Personazhi kryesor është një qen i quajtur Topi prej bore, i cili kalon nga një jetë e vështirë dhe e pasigurt në një jetë aristokratësh. 

Por ndryshe nga disa njerëz, që sapo bëhen të pasur bëhen mendjemëdhenj dhe varfërohen në shpirt, zemra e Topit prej bore nuk ndryshon aspak, por mbetet e artë dhe e kulluar. 

Në botën njerëzore ndodh ndryshe, zemra e disa njerëzve nuk është e tillë. Janë pikërisht këta njerëz që përpiqen të vrasin familjen e Topit prej bore. Por qeni nuk është lakmitar. Ai lë pasurinë dhe shkon të jetojë në një vend të sigurt. 

Romani ka vlera edukative, pasi del qartë ideja se besnikëria shpërblehet dhe hipokrizia ndëshkohet.
loading...

Koment për veprat “Bagëti e bujqësi” dhe “Lulet e verës” - Naim Frashëri



Bagëti e bujqësi” dhe “Lulet e verës” të Naim Frashërit u ribotua në vitin 1998 në shtëpinë botuese “Mësonjëtorja” në Tiranë.

Kjo poemë është një himn i vërtetë për atdheun.

Poeti mahnitet nga bukuria e natyrës së mrekullueshme që ka vendlindja.

Me vargje përshkruan thjesht e drejtpërdrejt natyrën e bukur e të madhërishme shqiptare të shkrirë me madhështinë e vetë popullit.

Lexo më shumë:
  
Bagëti e Bujqësi
  
Lulet e verës


loading...

Libri me vjersha “Hyni në çadrën time” i autorit shkodran Xhahid Bushati


 “Hyni në çadrën time” i autorit shkodran Xhahid Bushati është një libër me vjersha.

Gjithsej janë 24 vjersha të ndryshme.

Ka vjershë që i kushtohet Migjenit, vjershë që flet për trimërinë Ilire, por edhe shumë vjersha që flasin për dashurinë, për kafshët dhe bimët.
loading...

Analiza e veprës “Hape portën” nga Shefik Osmani dhe Robert Gjedia



Hape portën” është një vëllim me lexime për nxënësit e talentuar të klasës së 3-të dhe të 4-t, përmbajtja e të cilit shprehet në vetë titullin e këtij libri. 

Çdo copë leximi, çdo pikturë që shoqëron pjesët jep një informacion. 

Çdo pyetje që bëhet kërkon një përgjigje. 

Është si një udhëtim drejt së panjohurës. Libri “Hape portën” është një libër me vlera njohëse dhe edukative, pasi trajton tema për atdheun, familjen, shkollën, shoqërinë, botën rreth nesh, folklorin e përrallat, si dhe mini - enciklopedinë e vogëlushit Dardan. 

Kjo mini- enciklopedi e njeh lexuesin për shkrimin, shtypshkronjën, kompjuterin, muzikën, pikturën, skulpturën, arkitekturën etj. Libri do t’i hapë portën e diturisë çdo fëmije që do ta lexojë. 

Analiza hape porten, referati hape porten, analiza shqip
loading...